Bảy giờ bốn mươi ba phút sáng hôm sau, Tạ Nghiên xóa toàn bộ mũi tên trên bảng.
Đêm qua, bảng đó dùng để theo dõi hai đường việc chạy song song: hồ sơ cũ bị rò rỉ và kiểm tra kỹ thuật Tân Hải. Sau cuộc họp kết thúc gần mười giờ, nhân viên Minh Sách đã thêm quá nhiều ghi chú, màu đánh dấu và câu hỏi báo chí đến mức một người mới bước vào sẽ khó biết điều gì là dữ kiện, điều gì chỉ là suy đoán.
Tạ Nghiên giữ lại sáu dòng.
Thư thúc tiến độ.
Dấu hiệu bất thường đầu tiên.
Cảnh báo cấp cao.
Lệnh dừng.
Sơ tán.
Báo cáo hiện trường.
Một nhân viên trẻ đứng phía sau hỏi:
“Phần hồ sơ Đông Giang bỏ hết sao anh?”
“Khỏi bảng này.”
“Nhưng sáng nay hơn nửa câu hỏi báo chí đều hỏi về anh và Đông Giang.”
“Thì mở bảng khác.”
Tạ Nghiên đặt bút xuống.
“Đừng để một câu hỏi về tôi làm thay đổi thứ tự của Tân Hải.”
Cô nhân viên gật đầu, kéo một màn hình riêng sang bên cạnh. Trên đó là danh sách câu hỏi gửi tới từ sáu giờ sáng: Tạ Nghiên từng giữ vai trò gì trong vụ Đông Giang, Lục Thị có biết lịch sử đó trước khi thuê Minh Sách hay không, vì sao một người từng bị chính tập đoàn điều tra lại đang tham gia xử lý khủng hoảng hiện tại.
Không câu nào biến mất chỉ vì họ tách nó khỏi bảng kỹ thuật.
Nhưng ít nhất nó không được phép chen vào giữa một cảnh báo và một lệnh dừng.
Tạ Nghiên quay lại sáu dòng còn lại.
Đêm qua, đơn vị kỹ thuật bên ngoài đã xem ba nguồn dữ liệu về cảnh báo và cuộc gọi. Họ chưa phát hiện điểm nào buộc phải bác bỏ thứ tự Lục Thị đã dựng, nhưng chưa ký xác nhận. Hai thứ họ yêu cầu thêm là dữ liệu cảm biến gốc từ khu vực phía đông và bản ghi hệ thống sơ tán.
Tạ Nghiên không thấy yêu cầu đó là phiền phức.
Nếu một kết luận chỉ đứng được khi người kiểm tra không hỏi thêm, nó không đáng để đem ra ngoài.
Hàn Dư Thanh tới lúc bảy giờ năm mươi mốt, mang theo hai tập tài liệu mỏng.
“Dữ liệu cảm biến đã lấy xong. Bản sơ tán còn chờ đối chiếu một điểm.”
Tạ Nghiên hỏi: “Điểm nào?”
“Có hai cửa kiểm soát ghi người ra khỏi khu vực sau khi loa sơ tán đã phát gần ba phút.”
“Có nghĩa là họ rời chậm?”
“Chưa chắc. Đội hiện trường nói hai cửa đó nằm ngoài vùng nguy cơ chính, một nhóm công nhân đi vòng qua điểm tập kết nên thẻ được quét muộn.”
“Có hình ảnh?”
“Có hình ảnh giám sát.”
“Cho bên ngoài xem cả hình ảnh giám sát.”
Hàn Dư Thanh đặt tập giấy xuống. “Tôi cũng đã yêu cầu như vậy.”
Tạ Nghiên mở tập thứ nhất.
Các con số trên giấy không kể chuyện theo cách truyền thông thích. Chúng chỉ cho thấy những thay đổi rất nhỏ trong kết cấu tạm: một vài chỉ số bắt đầu lệch khỏi nền bình thường trước sự cố hơn hai mươi phút, sau đó tăng nhanh hơn và vượt mức phải dừng vào 16 giờ 31 phút 44 giây.
Cậu chỉ vào một cột.
“Đây là dấu hiệu đầu tiên xuất hiện trước khi cảnh báo được nâng mức?”
Hàn Dư Thanh đáp: “Đúng. Khi ấy chỉ ở mức theo dõi.”
“Có người nào ở văn phòng điều hành nhìn thấy nó không?”
“Không theo cơ chế hiện tại. Mức theo dõi nằm ở kỹ sư hiện trường và bộ phận an toàn dự án. Chỉ khi nâng lên mức cao mới đi thẳng lên ba đầu mối.”
Tạ Nghiên ghi một câu dưới dòng Dấu hiệu bất thường đầu tiên:
Không đi tới ban điều hành. Chưa đủ mức bắt buộc dừng.
Rồi cậu quay sang dòng đầu tiên.
“Thư của Lục Thừa Cảnh gửi ba ngày trước sự cố. Cho tôi giờ chính xác.”
Hàn Dư Thanh mở máy tính.
“09 giờ 18 phút 26 giây, ba ngày trước.”
“Người nhận?”
“Ban dự án, tài chính dự án, văn phòng điều hành và hai bộ phận liên quan tiến độ.”
“Có bộ phận an toàn không?”
“Không ở danh sách chính. Nhưng thư không bàn về một cảnh báo an toàn cụ thể.”
“Tôi biết. Tôi cần người ngoài cũng nhìn được điều đó.”
Tạ Nghiên viết giờ lên bảng.
Ba ngày.
Khoảng cách đủ lớn để câu “Tiến độ Tân Hải không được phép tiếp tục trượt” không thể được đọc như phản ứng với cảnh báo xảy ra chiều hôm kia, trừ khi có chứng cứ cho thấy Lục Thừa Cảnh đã biết trước một nguy cơ cụ thể.
Hiện chưa có chứng cứ như vậy.
Nhưng Tạ Nghiên không viết Lục Thừa Cảnh không biết lên bảng.
Cậu viết:
Chưa có dữ liệu cho thấy cảnh báo kỹ thuật cụ thể đã tồn tại trong luồng nhận của Lục Thừa Cảnh tại thời điểm gửi thư.
Hàn Dư Thanh nhìn câu đó.
“Dài.”
“Nhưng đúng mức chúng ta biết.”
“Truyền thông sẽ muốn rút gọn.”
“Để sau.”
Tám giờ mười ba, hai chuyên gia bên ngoài quay lại.
Người lớn tuổi hơn tên Trần Hoài Nam, kỹ sư kết cấu đã làm việc hơn hai mươi năm. Ông không bắt đầu bằng bảng Tạ Nghiên vừa dựng. Ông yêu cầu xem dữ liệu cảm biến gốc, thông số thiết bị đo và tài liệu cho biết thiết bị nào đã được thay trong sáu tháng gần nhất.
Người phụ trách kỹ thuật Lục Thị mất vài giây mới hỏi:
“Việc thay thiết bị có liên quan trực tiếp thứ tự cảnh báo không?”
Trần Hoài Nam đáp: “Nếu đồng hồ đo mới có sai số khác đồng hồ cũ thì liên quan.”
Cố Lan Chi đang ngồi cuối bàn nói ngay:
“Cung cấp.”
Không ai tranh luận thêm.
Tạ Nghiên ngồi sang một bên, không chen vào phần kiểm tra chuyên môn. Việc cậu cần làm không phải chứng minh mình hiểu kết cấu hơn kỹ sư. Cậu cần biết mỗi kết luận sẽ dựa vào thứ gì, người ngoài có thể hỏi ngược ở đâu và câu nào tuyệt đối chưa được đưa lên mặt báo.
Sau gần bốn mươi phút, Trần Hoài Nam đánh dấu ba điểm.
Thứ nhất, dữ liệu cảm biến trước cảnh báo cấp cao có biến động thật, không phải một đường thẳng bị dựng lại sau sự cố.
Thứ hai, thời điểm hệ thống nâng cảnh báo lên mức phải dừng khớp với dữ liệu gốc mà bên ngoài vừa tự đọc.
Thứ ba, nguyên nhân khiến các chỉ số tăng vẫn chưa được kết luận.
Tạ Nghiên hỏi:
“Nếu chỉ nói về thứ tự thời gian, ông có nghi ngờ mốc 16 giờ 31 phút 44 giây không?”
“Chưa thấy lý do nghi ngờ.”
“Còn nguyên nhân?”
“Đừng gộp vào.”
“Chúng tôi cũng không định.”
Trần Hoài Nam nhìn cậu một lần. “Tốt.”
Chín giờ lẻ hai, Hứa Minh Khiêm tới với thông báo từ ban điều hành.
“Lục tổng muốn biết phần nào có thể công bố trong buổi trưa.”
Tạ Nghiên hỏi: “Ông Trần đã ký xác nhận chưa?”
“Chưa.”
“Vậy chưa có phần kết luận kỹ thuật nào để công bố.”
Hứa Minh Khiêm kéo ghế ngồi xuống. “Tôi chỉ chuyển câu hỏi.”
“Vậy chuyển lại câu trả lời.”
“Anh có muốn tự nói không?”
Tạ Nghiên nhìn anh ta.
“Anh đang cố giảm số bước truyền tin?”
“Sau hai ngày, tôi bắt đầu quý những thứ có thể rút ngắn.”
“Tốt. Gọi anh ấy.”
Hứa Minh Khiêm bật loa ngoài ngay tại bàn.
Lục Thừa Cảnh bắt máy sau hai hồi chuông.
“Có gì?”
Hứa Minh Khiêm nói: “Tạ Nghiên ở đây.”
Đầu dây bên kia im một nhịp.
“Tình hình?”
Tạ Nghiên đáp: “Dữ liệu cảm biến khớp mốc nâng cảnh báo. Bên ngoài chưa ký xác nhận. Bản ghi sơ tán còn một điểm đang đối chiếu với hình ảnh giám sát.”
“Bao giờ xong?”
“Không phải câu tôi quyết định.”
“Cậu có ước lượng?”
“Trước trưa nếu không phát sinh vấn đề mới. Nhưng tôi không muốn đưa giờ đó ra ngoài.”
“Thị trường mở rồi.”
“Tôi biết.”
“Bộ phận quan hệ nhà đầu tư muốn phát trước phần thư thúc tiến độ và mốc cảnh báo.”
Tạ Nghiên nhìn sáu dòng trên bảng.
“Không.”
“Lý do?”
“Vì nếu tách hai mốc có lợi nhất ra trước, chúng ta lại làm đúng thứ đã chỉ trích người khác: chọn phần đủ để dẫn người đọc tới kết luận mình muốn.”
“Thư ba ngày trước là sự thật.”
“Đúng.”
“Cảnh báo ba ngày sau cũng là sự thật.”
“Đúng.”
“Vậy vấn đề ở đâu?”
“Người đọc cần thấy cả đoạn giữa.” Tạ Nghiên nói. “Dấu hiệu thấp xuất hiện lúc nào, vì sao chưa buộc dừng, cảnh báo được nâng lúc nào, đi qua hệ thống nào, lệnh dừng phát ra lúc nào, người rời khu vực ra sao. Hai đầu mốc đúng vẫn có thể tạo ra một câu chuyện sai nếu phần giữa bị bỏ.”
Lục Thừa Cảnh không trả lời ngay.
Ngoài hành lang, nhân viên đi qua với hai hộp tài liệu. Trong phòng, Trần Hoài Nam vẫn cúi trên hình ảnh từ hiện trường; chuyện thị trường đang mất bao nhiêu tiền rõ ràng không nằm trong phần việc ông kiểm tra.
Cuối cùng Lục Thừa Cảnh hỏi:
“Cậu cần gì để phát trọn dòng thời gian?”
“Xác nhận của đơn vị ngoài về các mốc chính. Bản ghi sơ tán đã giải thích được hai cửa quét muộn. Và sự đồng ý của pháp chế về phần dữ liệu cá nhân được che.”
“Bao lâu?”
“Tôi vừa nói rồi.”
“Trước trưa nếu không có vấn đề mới.”
“Đúng.”
“Vậy chờ.”
Cuộc gọi kết thúc.
Hứa Minh Khiêm cất điện thoại.
“Dễ hơn tôi nghĩ.”
Tạ Nghiên hỏi: “Anh mong có cãi nhau?”
“Tôi chuẩn bị sẵn mười phút.”
“Dùng vào việc khác đi.”
Hứa Minh Khiêm đứng dậy. “Tôi sẽ báo quan hệ nhà đầu tư chưa phát gì.”
Khi cửa khép lại, Hàn Dư Thanh nói:
“Anh vừa khiến ban điều hành chấp nhận thêm một buổi sáng im lặng.”
“Không. Họ tự chấp nhận.”
“Khác nhau?”
“Có.” Tạ Nghiên nhìn màn hình giám sát. “Nếu lần nào cũng là tôi giữ họ lại, đến lúc tôi rời hồ sơ thì hệ thống lại trở về như cũ.”
Hàn Dư Thanh không nói thêm.
Chín giờ bốn mươi sáu, phần sơ tán được giải thích.
Hình ảnh giám sát cho thấy hai nhóm công nhân đã rời vùng phía đông ngay sau loa thông báo nhưng không quét thẻ ở cổng gần nhất. Một nhóm đi theo lối kỹ thuật tới điểm tập kết phía nam; nhóm còn lại hỗ trợ chuyển một người bị trẹo chân nhẹ khỏi cầu thang tạm. Thời điểm họ rời vùng nguy cơ xuất hiện trên hình ảnh giám sát sớm hơn thời điểm quét thẻ gần ba phút.
Trần Hoài Nam yêu cầu đưa cả hai nguồn vào báo cáo.
“Đừng dùng thẻ để chứng minh sơ tán nếu hình ảnh giám sát cho thấy diễn biến khác.”
Tạ Nghiên hỏi: “Ông muốn ghi thế nào?”
“Ghi đúng việc chúng tôi thấy. Loa phát lúc 16 giờ 36 phút 19 giây. Hình ảnh giám sát cho thấy dòng người bắt đầu rời khu vực ngay sau đó. Dữ liệu quét thẻ ở hai cửa không phản ánh chính xác thời điểm rời vùng nguy cơ của hai nhóm.”
“Có ai chưa rời khi đáng lẽ phải rời không?”
“Chúng tôi chưa thấy. Nhưng báo cáo này không đánh giá toàn bộ quy trình sơ tán. Chỉ xác minh thứ tự các mốc được cung cấp.”
Tạ Nghiên gật đầu.
Một câu giới hạn rõ ràng tốt hơn một kết luận rộng mà ngày mai phải rút lại.
Mười giờ mười tám, bảng sáu dòng được thay bằng một bản sạch hơn.
09:18:26, ba ngày trước: thư về tiến độ được gửi.
Khoảng 16:12 ngày sự cố: dữ liệu bắt đầu lệch ở mức theo dõi, chưa đạt ngưỡng phải dừng.
16:31:44: cảnh báo cấp cao được xác nhận tại công trường.
16:34:49: máy chủ trung tâm nhận cảnh báo.
16:34:53: ba đầu mối cấp tập đoàn nhận thông báo.
16:35:08: văn phòng điều hành gọi hiện trường.
16:35:42: Lục Thừa Cảnh yêu cầu dừng trước, kiểm tra sau.
16:36:02: công trường ghi nhận lệnh dừng.
16:36:19: thông báo sơ tán được phát.
Sau đó là các mốc tập kết, xác nhận không có người mắc kẹt và báo cáo ban đầu từ hiện trường.
Tạ Nghiên nhìn từ trên xuống dưới.
Bản này chưa đủ để minh oan cho ai, càng không chứng minh Tân Hải không có sai sót kỹ thuật. Nó chỉ làm một việc: đặt từng hành động vào đúng vị trí của nó.
Một nhân viên Minh Sách mang vào danh sách câu hỏi mới của báo chí. Tạ Nghiên nhận lấy, chia làm hai tập ngay tại bàn.
Tập thứ nhất: Tân Hải.
Tập thứ hai: Đông Giang và Tạ Nghiên.
Cô nhân viên hỏi:
“Nếu trong buổi công bố có người hỏi xen Đông Giang thì sao?”
“Trả lời rằng hôm nay phần kỹ thuật chỉ nói về Tân Hải. Câu hỏi Đông Giang được tiếp nhận riêng.”
“Họ sẽ nói mình né.”
“Có thể.”
“Vậy có cần giải thích lý do tách?”
“Có. Vì nếu trộn hai vụ, mọi dữ kiện hiện tại sẽ bị đọc như bằng chứng cho quá khứ, còn mọi nghi ngờ quá khứ sẽ bị dùng để phủ định dữ liệu hiện tại.”
Tạ Nghiên dừng một chút rồi thêm:
“Không ai cấm họ hỏi. Chúng ta chỉ không dùng một câu trả lời để giả vờ giải quyết hai việc khác nhau.”
Mười giờ năm mươi ba, Cố Lan Chi tới xem bản dự thảo.
Bà đọc từ đầu tới cuối, sau đó hỏi:
“Có câu nào trong này phụ thuộc vào lời khai của Lục tổng không?”
“Không. Bản ghi cuộc gọi có âm thanh. Thời điểm có dữ liệu hệ thống. Phần bối cảnh cuộc gọi dùng thêm lời Hứa Minh Khiêm nhưng không cần dựa vào nó để xác định mốc dừng.”
“Có câu nào phụ thuộc vào Tạ Nghiên không?”
“Không.”
Cố Lan Chi đặt tài liệu xuống.
“Vậy mới có thể dùng.”
Bà quay sang Trần Hoài Nam. “Ông cần thêm gì?”
“Chúng tôi đang kiểm tra lần cuối thời điểm lệnh dừng được ghi ở công trường. Cần chắc dấu giờ đó đến từ hệ thống tại thời điểm thao tác, không phải thời điểm dữ liệu được nhập lại vào sáng hôm sau.”
Tạ Nghiên nhìn sang.
Đây là câu hỏi cậu chờ từ đầu.
Một con số đẹp nhất trên toàn bộ dòng thời gian sẽ vô nghĩa nếu nó chỉ được tạo sau sự cố.
Người kỹ sư của Lục Thị mở bản ghi gốc và phần lưu tự động của hệ thống. Trần Hoài Nam không xem bản chụp do Lục Thị chuẩn bị. Ông tự chọn ngày, tự mở tệp, tự đối chiếu với bản sao được lưu tại máy chủ dự phòng.
Mười một giờ mười bảy, điện thoại Tạ Nghiên rung.
Lục Thừa Cảnh gửi một tin nhắn duy nhất:
Có kết quả chưa?
Tạ Nghiên trả lời:
Đang kiểm tra mốc lệnh dừng. Chưa.
Không có tin nhắn thứ hai thúc giục.
Mười một giờ hai mươi chín, Trần Hoài Nam tháo kính, đặt xuống bàn.
“Tôi xác nhận được một phần.”
Cả phòng nhìn sang.
Ông chỉ vào dòng 16 giờ 36 phút 02 giây.
“Mốc này được tạo trong hệ thống tại thời điểm lệnh dừng được ghi nhận ở công trường. Bản lưu dự phòng có cùng giá trị và thứ tự. Chúng tôi chưa thấy dấu hiệu nó được sửa lại sau sự cố.”
Cố Lan Chi hỏi:
“Ông có thể ký câu đó?”
“Có. Với phạm vi chỉ xác nhận mốc thời gian và tính nhất quán của bản lưu. Không phải kết luận toàn bộ quy trình an toàn.”
“Đủ.”
Tạ Nghiên nhìn lại dòng thời gian trên bảng.
Một ngày trước, họ chỉ có dữ liệu của chính Lục Thị nói rằng lệnh dừng được phát nhanh.
Bây giờ có một người không thuộc Lục Thị, không thuộc Minh Sách, tự mở dữ liệu gốc và sẵn sàng ký tên vào một câu rất hẹp:
16 giờ 36 phút 02 giây không phải con số được viết lại sau sự cố.
Tạ Nghiên lấy điện thoại, gửi kết quả đồng thời cho Hàn Dư Thanh, Cố Lan Chi, Giang Duệ và Lục Thừa Cảnh.
Sau đó cậu quay lại bảng.
Còn nhiều thứ chưa xong.
Nhưng mốc đầu tiên đã đứng được bằng chân của chính nó.