Mười bảy giờ mười hai phút, đội kỹ thuật gọi Tạ Nghiên trở lại phòng họp nhỏ.
Trên màn hình không còn là hai cột thời gian lệch nhau như buổi sáng. Ba hàng dữ liệu đã được đặt cạnh nhau, mỗi hàng lấy từ một nguồn khác: hệ thống cảnh báo ở công trường, máy chủ trung tâm của Lục Thị và bản ghi cuộc gọi giữa bộ phận an toàn với văn phòng điều hành.
Người kỹ sư phụ trách chỉ vào góc trên cùng.
“Chúng tôi đã quy ba nguồn về cùng một giờ chuẩn. Sai số còn dưới hai giây.”
Tạ Nghiên kéo ghế ngồi xuống.
“Bắt đầu từ lần đầu hệ thống nâng mức cảnh báo.”
Màn hình đổi sang một bảng đơn giản hơn.
16 giờ 31 phút 44 giây.
Một kỹ sư an toàn tại Tân Hải xác nhận biến dạng vượt ngưỡng theo dõi thông thường và nâng cảnh báo lên mức cần dừng công việc trong khu vực để kiểm tra.
16 giờ 31 phút 51 giây.
Hệ thống ghi nhận thông báo đã được gửi khỏi máy chủ tại công trường.
16 giờ 34 phút 49 giây.
Máy chủ trung tâm của Lục Thị ghi nhận cảnh báo ở kênh khẩn cấp dành cho nhóm điều hành và an toàn.
Tạ Nghiên nhìn hai mốc cuối.
“Ba phút.”
“Ba phút lẻ.” Người kỹ sư nói. “Phần chậm nằm giữa công trường và máy chủ trung tâm. Không phải sau khi văn phòng nhận.”
Hàn Dư Thanh ngồi phía bên kia bàn hỏi: “Có biết vì sao không?”
“Đang kiểm tra đường truyền. Hôm xảy ra sự cố, hệ thống ở công trường đồng bộ theo từng đợt ngắn. Cảnh báo mức cao được đẩy ngay, nhưng phải qua một cổng trung gian của đơn vị vận hành. Chúng tôi chưa kết luận đây là tốc độ bình thường hay chậm bất thường.”
Tạ Nghiên gật đầu.
“Tiếp.”
Người kỹ sư chuyển sang mốc tiếp theo.
16 giờ 34 phút 53 giây.
Ba nơi cùng nhận được thông báo: văn phòng điều hành, người phụ trách an toàn cấp tập đoàn và đầu mối của Ủy ban Kiểm toán & Rủi ro.
16 giờ 35 phút 08 giây.
Một cuộc gọi từ văn phòng điều hành tới trưởng ban dự án Tân Hải bắt đầu.
16 giờ 35 phút 31 giây.
Trong bản ghi âm, giọng Hứa Minh Khiêm hỏi đúng một câu: “Khu vực phía đông đã dừng chưa?”
Người ở đầu dây bên kia trả lời chưa, vì đội hiện trường đang kiểm tra lại mức cảnh báo.
Mười một giây sau có một giọng khác trong phòng của Hứa Minh Khiêm.
Không cần ai nói tên.
Tạ Nghiên nhận ra Lục Thừa Cảnh.
“Dừng trước. Kiểm tra sau.”
Câu nói chỉ bốn chữ.
Bản ghi tiếp tục.
Hứa Minh Khiêm lặp lại yêu cầu: dừng toàn bộ công việc trong khu vực phía đông, đưa người ra khỏi vùng ảnh hưởng, không di chuyển cấu kiện có thể liên quan nguyên nhân cho tới khi kỹ thuật độc lập đến kiểm tra.
16 giờ 36 phút 02 giây.
Hệ thống tại công trường ghi lệnh dừng.
16 giờ 36 phút 19 giây.
Đèn cảnh báo đổi trạng thái và thông báo sơ tán được phát ở ba điểm tập kết.
Tạ Nghiên không nói ngay.
Từ lúc cảnh báo xuất hiện ở máy chủ trung tâm tới khi lệnh dừng được ghi nhận tại công trường: một phút mười ba giây.
Từ lúc văn phòng điều hành nhận cảnh báo tới lúc cuộc gọi bắt đầu: mười lăm giây.
Ba phút mà cậu đánh dấu từ sáng hôm đó không nằm ở nơi câu chuyện bên ngoài muốn nó nằm.
Người kỹ sư hỏi: “Anh cần chúng tôi dựng thành sơ đồ không?”
“Có. Nhưng đừng tô màu xanh đỏ kiểu đúng sai. Chỉ để giờ, hành động và nguồn chứng minh.”
“Được.”
Tạ Nghiên nhìn lại dòng 16 giờ 31 phút 44 giây.
“Cảnh báo đầu tiên này có phải lúc kỹ sư lần đầu thấy bất thường không?”
“Không. Có mức theo dõi thấp hơn trước đó gần hai mươi phút. Nhưng khi ấy dữ liệu chưa vượt ngưỡng phải dừng.”
“Vậy đưa cả phần đó vào.”
Người phụ trách kỹ thuật hơi ngạc nhiên. “Nếu đưa vào, người ngoài có thể hỏi tại sao không dừng từ cảnh báo thấp.”
“Thì chúng ta phải trả lời câu đó.”
Hàn Dư Thanh nhìn sang Tạ Nghiên. “Anh muốn công bố cả phần chưa có lợi?”
“Tôi muốn người kiểm tra bên ngoài thấy toàn bộ đường đi. Nếu chúng ta bắt đầu từ mốc có lợi nhất, Tề Vĩnh Hạo chỉ cần tìm ra mốc trước đó là đủ biến cả bảng thành một lần cắt ngữ cảnh khác.”
Hàn Dư Thanh không phản đối.
Bà quay sang đội kỹ thuật. “Giữ cả các cảnh báo mức thấp. Ghi rõ mức nào chỉ theo dõi, mức nào bắt buộc dừng.”
Tạ Nghiên hỏi thêm: “Bản ghi cuộc gọi có phải bản lấy trực tiếp từ hệ thống không?”
“Có. Chúng tôi tạo một bản sao để nghe. Bản gốc vẫn khóa.”
“Có ai chỉnh sửa trước khi chúng ta nhận không?”
“Chưa thấy dấu hiệu.”
“Đừng viết ‘không chỉnh sửa’ trong báo cáo lúc này. Viết ‘chưa phát hiện dấu hiệu chỉnh sửa trong kiểm tra ban đầu’.”
Người kỹ sư sửa ngay.
Cách nói khác nhau chỉ vài chữ, nhưng Tạ Nghiên không muốn một câu chắc chắn hơn bằng chứng tồn tại lâu hơn chính bằng chứng đó.
Cửa mở khi nhóm đang đối chiếu mốc 16 giờ 36.
Hứa Minh Khiêm bước vào với điện thoại trên tay.
“Tôi được gọi làm nhân chứng à?”
Tạ Nghiên nhìn bản ghi trên màn hình. “Anh đã ở trong cuộc gọi.”
“Vậy chắc không từ chối được.”
Hàn Dư Thanh chỉ ghế trống. “Ngồi đi. Chúng tôi cần xác nhận bối cảnh của câu ‘dừng trước, kiểm tra sau’.”
Hứa Minh Khiêm ngồi xuống.
“Lục tổng đang ở đâu lúc đó?” Tạ Nghiên hỏi.
“Phòng họp tầng ba mươi hai. Cuộc họp về tài chính Tân Hải.”
“Anh nhận cảnh báo bằng cách nào?”
“Cùng lúc trên điện thoại công việc và màn hình trong phòng họp. Cảnh báo mức cao hiện thẳng lên, không cần ban dự án chuyển tiếp.”
“Sau đó?”
“Tôi gọi hiện trường.”
“Lục Thừa Cảnh có yêu cầu kiểm tra lại trước khi dừng không?”
“Không.”
“Có hỏi ảnh hưởng tiến độ?”
“Không trong cuộc gọi đó.”
Tạ Nghiên gạch một dòng trong sổ.
Hứa Minh Khiêm nhìn động tác ấy rồi nói: “Anh có thể nghe toàn bộ bản ghi. Không cần lấy lời tôi làm bằng chứng chính.”
“Đúng. Tôi đang hỏi để biết có đoạn nào trước hoặc sau bản ghi cần tìm thêm.”
“Sau khi dừng, khoảng bốn phút sau Lục tổng mới hỏi ảnh hưởng tới bao nhiêu hạng mục và cần bao lâu để đánh giá. Không hỏi khi nào thi công lại.”
“Có ghi âm?”
“Cuộc gọi thứ hai có.”
Tạ Nghiên quay sang đội kỹ thuật. “Lấy luôn.”
Hứa Minh Khiêm dựa lưng vào ghế. “Tôi bắt đầu hiểu vì sao làm việc với Minh Sách tốn thời gian.”
“Anh có thể coi đó là phí bảo hiểm.”
“Phí này chưa thấy hóa đơn.”
“Giang tổng sẽ rất vui nếu anh nhắc.”
Hàn Dư Thanh đặt bút xuống, vẻ mặt không đổi nhưng nhịp gõ đầu bút dừng lại một lần.
Đó là mức hài hước tối đa căn phòng cho phép.
Tạ Nghiên chuyển câu hỏi.
“Cơ chế cảnh báo đi thẳng tới văn phòng điều hành được áp dụng từ khi nào?”
Hứa Minh Khiêm không cần xem tài liệu.
“Khoảng năm năm trước. Sau đợt tái cấu trúc an toàn lần hai.”
“Ai yêu cầu?”
“Lục tổng.”
“Cụ thể?”
“Cảnh báo an toàn cấp cao không được đi theo tuyến quản lý thông thường. Không chờ trưởng dự án báo giám đốc vùng rồi mới lên tập đoàn. Hệ thống gửi đồng thời tới ba nơi: điều hành, an toàn tập đoàn và đầu mối độc lập của Ủy ban Kiểm toán.”
Tạ Nghiên nhìn ba tên đơn vị trên màn hình.
“Có ai được quyền chặn trước khi nó tới ba nơi đó không?”
“Không theo thiết kế hiện tại.”
“Có thể hạ mức cảnh báo ở công trường trước khi gửi?”
Người kỹ sư trả lời thay. “Có thể sửa đánh giá khi còn ở mức theo dõi. Nhưng một khi người phụ trách an toàn xác nhận mức cao, hệ thống giữ cả lần xác nhận ban đầu và mọi thay đổi sau đó. Muốn hạ phải có lý do và tên người thực hiện.”
Tạ Nghiên hỏi: “Tức là nếu một người muốn biến cảnh báo nghiêm trọng thành cảnh báo nhẹ hơn?”
“Họ có thể đề nghị đánh giá lại. Nhưng dấu vết lần đầu vẫn còn.”
Căn phòng im đi trong vài giây.
Tạ Nghiên nhìn xuống trang giấy.
Cậu không cần hỏi vì sao một hệ thống lại được thiết kế để giữ nguyên lần cảnh báo đầu tiên, kể cả khi sau đó có người sửa đánh giá.
Một câu hỏi như vậy sẽ không cho cậu thêm dữ liệu nào cho Tân Hải.
Cũng không phải câu hỏi cậu muốn nghe câu trả lời từ Hứa Minh Khiêm.
“Đưa phần mô tả cơ chế này vào tài liệu cho chuyên gia độc lập,” Tạ Nghiên nói. “Không đưa suy đoán về lý do hình thành nó.”
“Được.”
Hứa Minh Khiêm đứng lên. “Nếu hết phần của tôi, tôi còn một cuộc gọi.”
Tạ Nghiên nhìn đồng hồ. “Hết rồi.”
Hứa Minh Khiêm đi tới cửa rồi dừng lại.
“À, Lục tổng đang hỏi khi nào có thể công bố.”
“Sau khi người ngoài kiểm tra.”
“Tôi đoán được.”
“Vậy anh tiết kiệm được một câu hỏi.”
“Không. Tôi vẫn phải mang câu trả lời này về.”
Cửa khép lại.
Mười tám giờ lẻ năm, bản đối chiếu đầu tiên hoàn thành.
Tạ Nghiên đọc từng dòng. Không có câu “Lục Thừa Cảnh đã phản ứng hoàn hảo”. Không có câu “hệ thống an toàn vận hành không sai sót”. Không có bất kỳ kết luận nào về nguyên nhân kỹ thuật của sự cố.
Chỉ có thứ tự.
Dấu hiệu theo dõi xuất hiện trước.
Cảnh báo được nâng lên mức phải dừng.
Ba phút sau cảnh báo tới trung tâm.
Mười lăm giây sau văn phòng điều hành gọi hiện trường.
Lục Thừa Cảnh yêu cầu dừng trước khi biết nguyên nhân cuối cùng.
Chưa đầy một phút sau, lệnh dừng được ghi tại công trường.
Tạ Nghiên đọc lại một lần rồi gửi bản này cho Hàn Dư Thanh và Cố Lan Chi.
Cố Lan Chi gọi sau năm phút.
“Anh cho rằng đủ công bố chưa?”
“Đủ để hình thành kết luận nội bộ rằng Lục Thừa Cảnh không nhận cảnh báo rồi trì hoãn dừng vì tiến độ.”
“Còn công khai?”
“Chưa.”
“Tại sao?”
“Vì cả ba nguồn đều thuộc hệ thống Lục Thị.”
“Anh nghi dữ liệu bị sửa?”
“Không. Nhưng người ngoài không có nghĩa vụ tin chúng ta chỉ vì chúng ta nói ba hệ thống khớp nhau.”
Cố Lan Chi im lặng vài giây.
“Đơn vị kỹ thuật độc lập có thể vào tối nay.”
“Tôi muốn họ kiểm tra bản gốc, không chỉ đọc bảng chúng ta dựng.”
“Được.”
“Và họ phải được quyền nói nếu thấy bất kỳ điểm nào không khớp với kết luận của chúng ta.”
“Anh Tạ Nghiên.”
“Vâng?”
“Anh đang tư vấn cho Lục Thị.”
“Tôi biết.”
“Nhưng đôi lúc cách anh làm khiến tôi có cảm giác anh đang chuẩn bị hồ sơ để người khác phản biện Lục Thị.”
“Đúng.”
Cố Lan Chi bật ra một tiếng thở nghe gần như cười.
“Vậy giữ nguyên.”
Cuộc gọi kết thúc.
Chưa đầy hai phút sau, Hứa Minh Khiêm nhắn rằng Lục Thừa Cảnh muốn xem bản đối chiếu.
Tạ Nghiên gửi.
Lục Thừa Cảnh gọi trực tiếp.
“Ba nguồn đã khớp?”
“Khớp về thứ tự và khoảng thời gian sau khi quy về cùng giờ chuẩn.”
“Cậu vẫn chưa cho công bố.”
“Chưa.”
“Bài của Tề Vĩnh Hạo đang lên lại.”
“Tôi biết.”
“Ông ta vừa viết thêm rằng Lục Thị có đủ thời gian công bố nhưng đang chọn im lặng.”
Tạ Nghiên mở màn hình theo dõi. Bài mới đúng là vừa xuất hiện.
“Ông ấy không biết chúng ta đang có gì.”
“Công chúng cũng không.”
“Vì vậy tôi muốn người ngoài kiểm tra trước.”
Đầu dây bên kia im vài giây.
Lục Thừa Cảnh hỏi: “Nếu họ cần tới sáng?”
“Thì tới sáng.”
“Cậu biết một đêm nữa có thể làm mất bao nhiêu.”
“Biết.”
“Vẫn chờ?”
“Vẫn chờ.”
Không có tiếng tranh luận ngay sau đó.
Tạ Nghiên nhìn bảng thời gian trên màn hình, chờ Lục Thừa Cảnh yêu cầu một phương án trung gian: phát trước một phần, giấu các mốc bất lợi, dùng xác nhận của bộ phận an toàn thay cho bên độc lập.
Lục Thừa Cảnh không đề nghị gì trong số đó.
Cuối cùng anh hỏi: “Đơn vị nào?”
Tạ Nghiên nói tên công ty kỹ thuật nằm trong danh sách do Ủy ban Kiểm toán lựa chọn, không phải Minh Sách hay văn phòng điều hành.
“Họ có từng làm cho Lục Thị không?”
“Không trong ba năm gần nhất. Hàn tổng đang kiểm tra xung đột lợi ích.”
“Cho họ vào.”
“Được.”
Lục Thừa Cảnh dừng một nhịp rồi nói: “Tôi muốn kết quả được gửi đồng thời cho Ủy ban Kiểm toán và ban điều hành.”
Tạ Nghiên nhìn dòng người nhận trên bản dự thảo của mình.
Cậu đã ghi đúng như vậy.
“Đó cũng là đề xuất của tôi.”
“Vậy lần này không cần cãi.”
Cuộc gọi kết thúc.
Mười chín giờ mười, hai chuyên gia của đơn vị bên ngoài tới. Cố Lan Chi cũng quay lại phòng họp, không mang theo đội truyền thông.
Trước khi mở dữ liệu, bà nói rõ một điều:
“Các anh được xem từ mốc đầu tiên có dấu hiệu bất thường, không phải từ mốc Lục Thị cho rằng có lợi. Nếu cần bản ghi trước đó, cứ yêu cầu.”
Người phụ trách kỹ thuật của Lục Thị hỏi: “Có cần che tên nhân viên hiện trường không?”
Hàn Dư Thanh trả lời: “Thông tin cá nhân không liên quan thì che. Thời điểm thao tác, chức năng người thực hiện và nội dung quyết định phải giữ.”
Tạ Nghiên không thêm gì.
Một trong hai chuyên gia ngoài mở bản ghi cảnh báo mức thấp trước, rồi mới chuyển tới cảnh báo cấp cao. Ông dừng ở khoảng ba phút giữa công trường và máy chủ trung tâm, yêu cầu xem cấu hình chuyển tiếp của ngày xảy ra sự cố.
“Chúng tôi cần loại trừ khả năng có người giữ thông báo lại bằng tay.”
“Được,” Cố Lan Chi nói.
Người kỹ thuật nhìn sang Lục Thừa Cảnh vừa bước vào phòng.
Lục Thừa Cảnh chỉ nói: “Họ hỏi gì thì cung cấp phần đó. Không dựng sẵn câu trả lời.”
Tạ Nghiên ghi câu này vào lề bản nháp, không phải để dùng cho truyền thông. Cậu chỉ cần nhớ rằng tối nay, ít nhất ở việc này, không ai yêu cầu người kiểm tra phải nhìn theo hướng có lợi cho Lục Thị.
Khi nhóm kiểm tra bắt đầu chạy lại dữ liệu từ đầu, Tạ Nghiên trở về bàn làm việc ngoài hành lang.
Một tuần trước, nếu có người hỏi cậu Lục Thừa Cảnh sẽ phản ứng thế nào khi có trong tay dữ liệu có lợi nhưng bị buộc phải chờ người ngoài xác nhận, cậu có lẽ đã đưa ra một câu trả lời khác.
Không phải vì cậu nghĩ người đàn ông kia ngu ngốc.
Trái lại, Lục Thừa Cảnh luôn quá hiểu cái giá của thời gian.
Chính vì hiểu nên việc anh chấp nhận trả thêm một đêm mới có ý nghĩa.
Tạ Nghiên đóng màn hình theo dõi truyền thông, quay lại bảng thời gian.
Ba phút.
Buổi sáng, ba phút ấy là một khoảng trống.
Đến chiều, nó trở thành một đoạn có thể giải thích bằng đường truyền, máy chủ và dấu vết của từng thao tác.
Cậu nhìn dòng 16 giờ 35 phút 42 giây.
Dừng trước. Kiểm tra sau.
Một câu khác, rất cũ, đột ngột đi qua trí nhớ.
Anh không biết.
Tạ Nghiên dừng mắt trên màn hình đúng một nhịp.
Rồi cậu kéo bản ghi của nguồn thứ ba sang cạnh hai nguồn còn lại, đánh dấu phần chuyên gia ngoài cần kiểm tra đầu tiên.
Biết một chuyện và chứng minh được nó vẫn là hai việc khác nhau.