Mười bốn giờ hai mươi bảy phút, Tạ Nghiên nhận được bản đề xuất phản ứng thứ ba trong vòng chưa đầy một giờ.
Cậu đọc hết, đặt tập giấy xuống rồi hỏi:
“Ai viết phần này?”
Người phụ trách truyền thông nội bộ của Lục Thị ngồi phía đối diện không trả lời ngay. Cuối cùng ông ta nói:
“Nhóm bên ngoài gửi sang. Chúng tôi đã chỉnh lại một số chỗ.”
“Chỗ nào là phần đã chỉnh?”
“Đoạn về Tống Kỳ.”
Tạ Nghiên lật lại trang thứ hai.
Bản đề xuất không gọi Tống Kỳ là người làm báo thiếu trung thực. Nó khéo hơn thế. Nó liệt kê ba bài điều tra cũ từng khiến doanh nghiệp phản đối, nhắc một tranh chấp pháp lý mà tòa soạn của ông từng gặp, rồi đặt câu hỏi liệu những nguồn tin ẩn danh trong các vụ đó có được kiểm chứng đầy đủ hay không.
Không câu nào trực tiếp nói ông bịa tin.
Nhưng đọc hết một trang, người ta sẽ tự đi đến đúng chỗ mà người viết muốn.
Tạ Nghiên dùng bút khoanh một đoạn.
“Bỏ toàn bộ phần này.”
Người phụ trách truyền thông cau mày. “Nếu không trả lời về độ tin cậy của Tống Kỳ, họ sẽ tiếp tục dùng ông ta làm cầu nối để hỏi về anh.”
“Đó là việc khác.”
“Không hẳn. Bức ảnh đang khiến mọi người mặc định cuộc gặp có liên quan đến loạt bài Đông Giang.”
“Và chúng ta không có bằng chứng để nói ngược lại.”
“Nhưng có thể chỉ ra Tống Kỳ từng gây tranh cãi.”
Tạ Nghiên nhìn ông ta. “Một nhà báo từng bị doanh nghiệp phản đối không chứng minh cuộc gặp của tôi với ông ấy không xảy ra. Cũng không chứng minh bức ảnh đang bị dùng sai. Chúng ta đang muốn thay câu hỏi khó bằng một người để công chúng ghét.”
Người kia dựa lưng vào ghế. “Trong khủng hoảng, đôi khi phải làm vậy.”
“Không phải trong hồ sơ tôi phụ trách.”
Không khí trong phòng thay đổi rất nhẹ.
Hàn Dư Thanh ngồi bên phải Tạ Nghiên, từ đầu vẫn đọc bản đề xuất mà không chen vào. Lúc này bà gấp tờ giấy lại.
“Pháp chế cũng đề nghị bỏ.”
Người phụ trách truyền thông quay sang. “Vì rủi ro kiện tụng?”
“Vì chúng ta không chứng minh được mối liên hệ giữa các tranh chấp cũ của Tống Kỳ và chuyện hiện tại. Nếu phát đi, mục đích duy nhất còn lại là làm giảm uy tín cá nhân của ông ấy.”
“Đó cũng là một mục đích truyền thông.”
“Không phải mục đích tôi sẽ ký.”
Cửa phòng mở. Hứa Minh Khiêm đi vào, đặt một máy tính bảng trước mặt Lục Thừa Cảnh rồi ngồi xuống vị trí trống cuối bàn.
Lục Thừa Cảnh vừa kết thúc một cuộc gọi. Anh nhìn lướt bản đề xuất, không hỏi lại những gì đã tranh luận.
“Phương án khác?”
Tạ Nghiên đẩy sang một trang duy nhất.
“Không phản công Tống Kỳ. Không tranh luận về động cơ của người đăng ảnh. Chỉ trả lời hai việc đang có bằng chứng. Một, hồ sơ Tân Hải tiếp tục được kiểm tra độc lập, không thay đổi vì bức ảnh. Hai, bức ảnh không cho biết nội dung cuộc gặp nên Lục Thị không bình luận thay cho người liên quan.”
Người phụ trách truyền thông nói: “Như vậy vẫn là im lặng.”
“Không. Im lặng là không nói gì. Chúng ta đang nói phần thuộc về Tân Hải và từ chối bịa phần còn lại.”
Lục Thừa Cảnh nhìn trang giấy.
“Còn Tống Kỳ?”
“Không đụng.”
“Cậu đang bảo vệ ông ta?”
Tạ Nghiên không né câu hỏi.
“Tôi đang bảo vệ tiêu chuẩn phản ứng của chúng ta. Nếu ngày mai người bị kéo vào là một kỹ sư Tân Hải, một nhân viên cũ hay một gia đình nạn nhân Đông Giang, tôi cũng sẽ nói như vậy.”
Lục Thừa Cảnh hỏi: “Nếu Tống Kỳ lên tiếng bất lợi cho Lục Thị thì sao?”
“Chúng ta trả lời nội dung ông ấy đưa ra. Không đào đời tư để đổi chủ đề.”
“Cậu tin ông ta?”
“Không liên quan.”
Lục Thừa Cảnh nhìn Tạ Nghiên thêm một nhịp rồi quay sang Hàn Dư Thanh.
“Rủi ro nếu dùng bản dài?”
“Cao hơn lợi ích.” Hàn Dư Thanh đáp. “Ngoài chuyện pháp lý, nó còn làm chúng ta trông giống như đang sợ câu hỏi về Đông Giang đến mức phải tấn công người đặt câu hỏi.”
Hứa Minh Khiêm nói: “Và bên cổ đông vừa gửi thêm một thứ. Nếu phát bản dài lúc này, chúng ta sẽ tự đẩy nó lên.”
Anh chạm vào máy tính bảng.
Một bài bình luận mới hiện trên màn hình lớn.
Tên tác giả: Tề Vĩnh Hạo.
Tạ Nghiên đọc tiêu đề trước.
Tân Hải có thật sự là một câu chuyện mới?
Bài viết được đăng trên một chuyên trang kinh tế chỉ mười phút trước. Không phải tài khoản ẩn danh. Không phải một đoạn chữ ngắn không nguồn. Tề Vĩnh Hạo ký tên thật, ghi chức danh thật và công khai rằng mình đang tư vấn về truyền thông cho một nhóm cổ đông quan tâm đến quản trị rủi ro của Lục Thị.
Cách xuất hiện sạch sẽ hơn mọi dấu vết trước đó.
Tạ Nghiên bắt đầu đọc.
Tề Vĩnh Hạo không nói Tân Hải vi phạm an toàn.
Không nói Lục Thừa Cảnh che giấu cảnh báo.
Không nói Tạ Nghiên là nguồn tin Đông Giang.
Anh ta chỉ đặt một chuỗi câu hỏi.
Tại sao một tập đoàn từng trải qua Đông Giang lại phải chờ dư luận yêu cầu mới công khai đầy đủ thứ tự cảnh báo và lệnh dừng?
Tại sao một bức thư thúc tiến độ chỉ được công bố toàn văn sau khi bản cắt ngắn đã lan rộng?
Vì sao nhà tư vấn xử lý khủng hoảng hiện tại lại từng gặp người làm báo chủ chốt trước thời điểm hồ sơ Đông Giang xuất hiện?
Và nếu Tân Hải thật sự khác Đông Giang, vì sao công chúng phải tin vào những người có lợi ích trực tiếp trong việc chứng minh sự khác biệt ấy?
Tạ Nghiên đọc hết một lần rồi quay lại câu cuối.
Người phụ trách truyền thông nói: “Đấy. Nếu không phản công, ông ta sẽ đóng khung chúng ta thành bên không đáng tin.”
“Tề Vĩnh Hạo không cần chúng ta phản công.”
“Ý anh là gì?”
“Anh ta đang chờ chúng ta làm đúng việc đó.”
Tạ Nghiên phóng lớn ba đoạn.
“Ở đây không có câu nào đủ để kiện. Cũng không có câu nào buộc chúng ta phải phủ nhận. Anh ta đang đặt cùng lúc ba chuyện lên bàn: Tân Hải, bức thư và tôi. Nếu Lục Thị quay sang tấn công Tống Kỳ hoặc tranh cãi chuyện tôi, chúng ta tự rời khỏi câu hỏi duy nhất có thể chứng minh bằng dữ liệu: Tân Hải đã xảy ra theo thứ tự nào.”
Hứa Minh Khiêm hỏi: “Vậy bỏ qua cả bài?”
“Không bỏ qua. Ghi lại câu hỏi nào đang được lấy ra nhiều nhất. Nhưng phản ứng bằng kết quả kiểm tra, không bằng một bài cãi nhau.”
Lục Thừa Cảnh nói: “Thời gian kiểm tra vẫn chưa khóa được?”
“Đội kỹ thuật đã xác định hai hệ thống dùng cách ghi giờ khác nhau. Họ đang đối chiếu thêm máy chủ trung tâm và bản ghi cuộc gọi.”
“Bao lâu?”
“Họ nói trong chiều nay có thể có kết quả nội bộ. Tôi muốn thêm một bên độc lập xem lại trước khi công bố.”
Người phụ trách truyền thông lập tức phản đối. “Nếu chờ thêm, Tề Vĩnh Hạo có cả buổi tối để nói.”
Tạ Nghiên nhìn sang.
“Anh ta có quyền nói.”
“Còn chúng ta có quyền phản ứng.”
“Có. Nhưng quyền phản ứng không bắt buộc phải dùng ngay khi chưa có thứ mạnh hơn.”
Lục Thừa Cảnh hỏi: “Cậu định để ông ta chiếm một ngày?”
Tạ Nghiên đáp: “Nếu một ngày đó đổi lấy một thứ người ngoài có thể tự kiểm tra, đáng.”
“Cổ phiếu không đọc báo cáo kỹ thuật.”
“Nhưng nhà đầu tư đọc cách công ty xử lý khi bị nghi ngờ.”
Một lúc không ai nói.
Tạ Nghiên biết đây không phải lập luận khiến Lục Thừa Cảnh dễ chịu. Anh đã trải qua một cuộc khủng hoảng đủ lớn để hiểu một ngày tin xấu có thể đổi thành bao nhiêu tiền, bao nhiêu cuộc gọi và bao nhiêu ghế trong phòng họp.
Nhưng lần này anh không cắt lời.
Cuối cùng, Lục Thừa Cảnh nói với Hứa Minh Khiêm:
“Bỏ bản tấn công Tống Kỳ.”
Người phụ trách truyền thông quay sang. “Lục tổng—”
“Dừng ở đó.”
Rồi anh nhìn Tạ Nghiên.
“Cậu có đến hết ngày để đưa cho tôi một kế hoạch có thể thắng bằng dữ liệu.”
Tạ Nghiên đáp: “Tôi không hứa thắng trong ngày.”
“Tôi biết.”
“Nhưng tôi sẽ đưa kế hoạch.”
“Được.”
Cuộc họp kết thúc lúc mười lăm giờ lẻ ba.
Tạ Nghiên không trở về bàn ngay. Cậu đi cùng Hàn Dư Thanh sang phòng nhỏ bên cạnh, nơi hai nhân viên kỹ thuật đang chờ với bản ảnh được tải từ nguồn xuất hiện sớm nhất mà họ tìm được.
Một người chỉ vào màn hình.
“Bản đang lan trên mạng đã bị nén lại vài lần, nên phần thông tin ban đầu gần như mất hết. Nhưng chúng tôi tìm được một bản chất lượng cao hơn ở một máy chủ trung gian trước khi ảnh bị đăng công khai.”
Tạ Nghiên kéo ghế ngồi xuống.
“Có biết nó từ đâu ra không?”
“Chưa. Nhưng có vài dấu vết.”
Người kỹ thuật mở hai hình đặt cạnh nhau.
Một bên là ảnh đang lan truyền. Một bên là bản có độ phân giải cao hơn. Mép ảnh thứ hai rộng hơn một chút, để lộ phần khung cửa kính và một đoạn biển quảng cáo ngoài đường.
“Ảnh này không phải ảnh chụp lại từ báo cũ,” anh ta nói. “Chúng tôi đã tìm trong kho tin công khai, không thấy bản nào giống vậy. Nó cũng không phải ảnh Tống Kỳ từng đăng.”
Hàn Dư Thanh hỏi: “Có thể là người đi đường chụp?”
“Có thể. Nhưng còn điểm này.”
Anh ta mở danh sách tên tệp từng được ghi lại ở một bản sao cũ.
Tên ảnh không giống cách điện thoại thường lưu tự động. Nó gồm một dãy ngày tháng, một mã vụ việc và ký hiệu người được theo dõi.
Tạ Nghiên không chạm vào bàn phím.
“Đọc mã vụ việc.”
Người kỹ thuật đọc.
Không có chữ Đông Giang. Chỉ là một chuỗi ký tự nội bộ.
Hàn Dư Thanh nhìn sang Tạ Nghiên. “Anh nhận ra?”
“Không.”
Đó là sự thật.
Bảy năm trước, Tạ Nghiên chưa từng được thấy cách nhóm điều tra nội bộ của Lục Thị đặt tên cho hồ sơ theo dõi cậu. Cậu chỉ biết sau này Lục Thừa Cảnh đã lần được cuộc gặp với Tống Kỳ. Biết bằng cách nào là một khoảng trống khác.
“Có tra được mã này trong hệ thống hiện tại không?” Tạ Nghiên hỏi.
“Không có trong hệ thống đang dùng.”
“Kho cũ?”
“Cần Hàn tổng cấp quyền tìm danh mục, chưa cần mở nội dung.”
Hàn Dư Thanh gật đầu. “Tôi cấp phần danh mục. Không mở hồ sơ nếu chưa biết nó liên quan gì.”
Người kỹ thuật thao tác ngay.
Tạ Nghiên quay lại nhìn ảnh.
Bảy năm trước, cậu từng biết mình bị theo dõi sau khi sự việc vỡ ra. Đó không phải thông tin mới. Điều mới là bức ảnh đang lan hôm nay có thể chưa từng nằm ngoài hệ thống của người đã theo dõi cậu.
Nếu đúng, câu hỏi không còn là ai nhìn thấy Tạ Nghiên và Tống Kỳ ở quán cà phê.
Mà là ai còn chạm được vào những thứ từng được lưu lại sau đó.
Cậu ghi hai dòng vào sổ.
Tìm đường đi của bản ảnh, không tìm động cơ trước.
Phân biệt người có ảnh từ trước và người chỉ nhận ảnh để phát tán.
Hàn Dư Thanh đọc được dòng đầu tiên nhưng không hỏi.
Mười lăm phút sau, hệ thống trả về một kết quả.
Mã vụ việc từng tồn tại trong một danh mục lưu trữ cũ của bộ phận rà soát nội bộ. Danh mục đó đã được đóng nhiều năm trước, sau giai đoạn tái cấu trúc hậu Đông Giang.
Không có tên người tạo.
Không có quyền truy cập hiện tại.
Chỉ có tên nhóm hồ sơ và thời điểm chuyển sang lưu trữ.
Người kỹ thuật nói: “Muốn biết ảnh có thật sự nằm trong đó hay không phải mở bản lưu cũ.”
“Chưa mở,” Hàn Dư Thanh nói ngay.
Tạ Nghiên đồng ý. “Trước hết ghi lại ai có quyền yêu cầu mở và hệ thống nào còn giữ bản sao.”
“Có thể mất thời gian.”
“Không sao.”
Tạ Nghiên đứng dậy.
Điện thoại rung khi cậu vừa ra hành lang.
Một thông báo mới: bài viết của Tề Vĩnh Hạo đã được một kênh tài chính lớn trích lại. Câu được đưa lên tiêu đề không phải về bức ảnh.
Nếu Tân Hải khác Đông Giang, hãy để dữ liệu chứng minh.
Tạ Nghiên đọc câu đó hai lần.
Đối thủ đã chọn đúng thứ cậu cũng đang muốn làm.
Chỉ khác mục đích.
Một người muốn dữ liệu xuất hiện vì tin rằng nó sẽ phá câu chuyện đang bị dựng.
Người kia muốn yêu cầu dữ liệu ngay khi dữ liệu chưa sẵn sàng, bởi mỗi giờ chậm trễ đều có thể được dùng như một bằng chứng về sự thiếu minh bạch.
Không cần nói dối.
Chỉ cần chọn đúng thời điểm.
Tạ Nghiên trở lại khu làm việc của Minh Sách.
Nhân viên phân tích đã lập xong bảng lan truyền bài của Tề Vĩnh Hạo. Cậu xem qua, yêu cầu bỏ cột “tài khoản thuộc phe nào”.
“Không đoán phe. Chỉ ghi họ đăng gì, lúc nào và lấy câu nào.”
“Vâng.”
“Còn bản ảnh?”
“Có thêm bốn trang đăng lại, nhưng đều lấy từ nguồn đã lan lúc trưa.”
“Tốt. Giữ riêng hai đường: đường phát tán công khai và đường tồn tại của ảnh trước khi công khai. Không trộn lại.”
Nhân viên hỏi: “Nếu cuối cùng ảnh thật sự từ hồ sơ nội bộ Lục Thị thì sao?”
Tạ Nghiên kéo ghế ngồi.
“Thì lúc đó chúng ta có một câu hỏi mới.”
“Câu gì?”
“Ai có thể đưa nó ra ngoài.”
“Còn Tề Vĩnh Hạo?”
“Anh ta có thể là người nhận, người khuếch đại, người tư vấn hoặc không liên quan đến việc lấy ảnh. Chưa có gì cho phép chọn một đáp án.”
Cô nhân viên gật đầu.
Tạ Nghiên mở lại phần kỹ thuật Tân Hải.
Kết quả đối chiếu mới vừa tới.
Hai nguồn thời gian đã được kéo về cùng một chuẩn. Khoảng cách giữa cảnh báo cấp cao và một mốc nhận tin ở trung tâm điều hành ngắn hơn họ nghĩ lúc sáng, nhưng vẫn còn một đoạn chưa thể nối thẳng tới lệnh sơ tán. Đội kỹ thuật đề nghị thêm thời gian để kiểm tra bản ghi cuộc gọi.
Tạ Nghiên trả lời chỉ một câu:
Kiểm tra tiếp. Không suy từ khoảng trống.
Lúc mười sáu giờ mười hai, Hứa Minh Khiêm tới bàn một lần nữa.
“Lục tổng hỏi kế hoạch.”
“Tôi gửi trong mười phút.”
“Anh ấy nói không cần họp.”
Tạ Nghiên ngước lên. “Thật hiếm.”
Hứa Minh Khiêm nhìn cậu, cuối cùng bật cười. “Tôi sẽ coi đó là lời khen cho tiến bộ của cả hai bên.”
Tạ Nghiên không đáp.
Cậu viết kế hoạch thành năm dòng, không hơn.
Một: không tấn công Tống Kỳ hoặc người đăng ảnh bằng thông tin đời tư.
Hai: tiếp tục công khai toàn văn tài liệu đã bị cắt nếu có thể xác minh nguồn gốc.
Ba: chưa phát kết luận về phản ứng an toàn Tân Hải cho tới khi các mốc được kiểm tra chéo và có bên độc lập xem lại.
Bốn: tách điều tra nguồn ảnh khỏi việc đánh giá kỹ thuật Tân Hải để không làm một bên ảnh hưởng bên kia.
Năm: nếu xác định ảnh xuất phát từ hồ sơ nội bộ cũ, báo ngay cho Ủy ban Kiểm toán & Rủi ro trước khi có bất kỳ phản ứng công khai nào.
Tạ Nghiên gửi cho Hàn Dư Thanh, Cố Lan Chi, Lục Thừa Cảnh và Giang Duệ cùng lúc.
Không ai có quyền được biết trước người khác chỉ vì đứng gần cậu hơn.
Bảy phút sau, Cố Lan Chi trả lời đầu tiên.
Đồng ý nguyên tắc. Tiếp tục.
Hàn Dư Thanh trả lời bằng một dấu xác nhận ngắn.
Lục Thừa Cảnh không trả lời.
Nhưng cũng không gọi cậu lên sửa kế hoạch.
Đến mười sáu giờ bốn mươi, đội kỹ thuật tìm được thêm một dấu vết từ bản ảnh chất lượng cao.
Không đủ để biết ai đã lấy ảnh ra.
Nhưng đủ để biết trước khi xuất hiện trên mạng, bản đó từng mang cách đặt tên giống một nhóm hồ sơ được lưu trong hệ thống rà soát nội bộ cũ của Lục Thị — hệ thống đã ngừng dùng sau Đông Giang.
Tạ Nghiên nhìn kết quả trên màn hình.
Cậu không hỏi ai từng có quyền vào đó.
Chưa phải lúc.
Cậu chỉ nói với Hàn Dư Thanh:
“Khóa kết quả này trong nhóm điều tra. Đừng đưa cho truyền thông.”
“Lý do?”
“Vì hiện tại chúng ta mới biết bức ảnh có thể từng nằm ở đó. Chưa biết ai lấy, lấy lúc nào, hay người phát tán có trực tiếp chạm vào hệ thống hay không.”
Hàn Dư Thanh gật đầu.
“Còn Lục Thừa Cảnh?”
Tạ Nghiên dừng một nhịp.
“Anh ấy thuộc nhóm cần biết.”
Cậu tự gửi bản kết quả cho Lục Thừa Cảnh, kèm đúng ba câu:
Bản ảnh chất lượng cao có dấu vết đặt tên khớp một nhóm hồ sơ rà soát nội bộ cũ đã ngừng sử dụng sau Đông Giang. Chưa xác định ai từng lấy ảnh ra hoặc thời điểm ảnh rời hệ thống. Đề nghị chỉ mở rộng kiểm tra theo quyền truy cập lịch sử, chưa công khai kết luận.
Lần này Lục Thừa Cảnh trả lời sau chưa đầy một phút.
Đồng ý.
Chỉ hai chữ.
Tạ Nghiên đọc xong rồi đóng cửa sổ tin nhắn.
Bên ngoài, bài của Tề Vĩnh Hạo vẫn tiếp tục được chia sẻ.
Bên trong, lần đầu tiên họ có một dấu vết không nằm trên mặt báo.