Mười giờ hai mươi ba phút, Tạ Nghiên thôi nhìn hai mốc thời gian trên bảng kỹ thuật.
Cậu chưa có đủ dữ liệu để biết vài phút chênh lệch kia là phản ứng thật sự của hệ thống hay chỉ là sai số giữa hai cách ghi nhận thời gian. Đội kỹ thuật đang đối chiếu lại từng nguồn. Cố ngồi thêm trước màn hình cũng không khiến câu trả lời xuất hiện nhanh hơn.
Một tiếng báo từ bàn bên cạnh kéo Tạ Nghiên trở lại phần việc khác.
“Anh Nghiên.”
Nhân viên phân tích của Minh Sách xoay màn hình sang. “Bản thư đầy đủ của Lục Thị vừa được đăng. Phản ứng ban đầu không xấu. Nhưng có một bài khác đang lên rất nhanh.”
Tạ Nghiên đứng dậy, đi sang.
Bài viết không dài. Tiêu đề cũng không dùng bất kỳ lời buộc tội nào.
Từ Đông Giang đến Tân Hải: áp lực tiến độ có thật sự biến mất?
Cậu đọc từ đầu đến cuối một lần.
Tác giả không nói Lục Thừa Cảnh đã ra lệnh tiếp tục thi công trong tình trạng nguy hiểm. Không nói bức thư sáng nay chứng minh bất kỳ sai phạm nào. Cũng không khẳng định Tân Hải đang lặp lại Đông Giang.
Bài viết chỉ đặt bốn việc cạnh nhau.
Ba ngày trước sự cố, Lục Thừa Cảnh gửi thư yêu cầu tiến độ Tân Hải không được tiếp tục trượt.
Ngày hôm qua, công trường phát hiện bất thường kỹ thuật và phải sơ tán một khu vực.
Bảy năm trước, Đông Giang từng bị điều tra trong bối cảnh áp lực tiến độ rất lớn.
Hiện tại, Lục Thị vẫn chưa công bố đầy đủ các mốc từ lúc phát hiện bất thường đến lúc ra lệnh dừng.
Bốn câu đều đúng.
Đặt riêng, không câu nào đủ để kết luận.
Đặt liền nhau, người đọc gần như không cần được hướng dẫn phải nghĩ gì.
Tạ Nghiên kéo một chiếc ghế lại.
“Bài đầu tiên xuất hiện ở đâu?”
Nhân viên phân tích mở danh sách. “Một trang bình luận đầu tư quy mô vừa. Nhưng trong tám phút đã có mười bảy tài khoản tài chính đăng lại theo ba cách diễn đạt gần giống nhau.”
“Cùng giờ?”
“Không hẳn. Cách nhau từ ba mươi giây tới hai phút.”
“Những tài khoản này trước đây có đi cùng nhau không?”
“Em đang kiểm tra.”
Tạ Nghiên không đọc bình luận bên dưới. Cậu lấy một tờ giấy trắng, kẻ một đường ngang rồi viết bốn ô.
Sự cố kỹ thuật.
Thư thúc tiến độ.
Đông Giang.
Lục Thừa Cảnh lặp lại sai lầm cũ?
Cậu nối ba ô đầu vào ô cuối bằng những đường riêng biệt.
“Đừng chỉ tìm ai đăng đầu tiên,” Tạ Nghiên nói. “Tìm xem ai khiến ba chuyện vốn tách rời trở thành một câu chuyện duy nhất.”
Nhân viên bên cạnh nhìn sơ đồ. “Ý anh là họ không cần chứng minh quan hệ nhân quả?”
“Đúng. Chỉ cần khiến người đọc tự làm phần đó.”
“Vậy chúng ta phản ứng thế nào?”
“Chưa phản ứng với bài này.”
“Nhưng nó đang lên.”
“Thì ghi lại cách nó lên.”
Tạ Nghiên chỉ vào ba nhóm tài khoản trên màn hình.
“Nếu chúng ta tranh cãi ngay rằng Tân Hải không phải Đông Giang, chúng ta đang chấp nhận khung so sánh mà họ đặt ra. Trước hết cần biết những tài khoản nào đẩy bài, câu nào được lặp nhiều nhất và phần nào của bức thư đầy đủ bị bỏ qua khi họ kể lại.”
Nhân viên gật đầu rồi quay về bàn phím.
Tạ Nghiên trở lại chỗ ngồi, nhưng không mở hồ sơ kỹ thuật ngay.
Cậu tạo một trang mới.
Ở đầu trang, cậu viết:
Điều công chúng đang được dẫn tới: Lục Thừa Cảnh vẫn đặt tiến độ lên trên an toàn.
Dưới đó là ba hàng.
Dữ kiện có thật: có thư thúc tiến độ; có sự cố; có lịch sử Đông Giang.
Phần chưa chứng minh: thư có liên quan đến quyết định an toàn hôm xảy ra sự cố hay không.
Khoảng trống đối phương đang sử dụng: thứ tự cảnh báo, người nhận, lệnh dừng.
Tạ Nghiên đọc lại.
Đây không phải cách làm mới.
Những cuộc khủng hoảng khó nhất hiếm khi bắt đầu bằng một lời nói dối hoàn toàn. Một lời nói dối dễ bị tìm ra điểm sai. Một câu chuyện được dựng từ những mảnh thật lại khó xử lý hơn nhiều, bởi mỗi lần phản bác một mảnh, bên bị phản bác có thể chỉ vào nó và nói: nhưng điều này có sai đâu?
Điện thoại nội bộ reo.
Hứa Minh Khiêm gọi từ phòng bên.
“Lục tổng muốn họp mười phút.”
“Về bài phân tích?”
“Và hướng phản hồi trong ngày.”
“Tôi qua ngay.”
Phòng họp nhỏ đã có Lục Thừa Cảnh, Hàn Dư Thanh và người phụ trách quan hệ nhà đầu tư.
Trên màn hình lớn là chính bài viết Tạ Nghiên vừa đọc.
Lục Thừa Cảnh không vòng vo.
“Có cần phản bác không?”
“Chưa.”
Người phụ trách quan hệ nhà đầu tư lập tức nói: “Bài đang đứng thứ ba trong nhóm tin được chia sẻ nhiều nhất. Nếu không phản ứng, tới chiều câu hỏi này sẽ thành kết luận.”
Tạ Nghiên kéo ghế ngồi xuống.
“Phản bác câu nào?”
“Câu họ đang ám chỉ Lục tổng lặp lại Đông Giang.”
“Họ không viết câu đó.”
“Nhưng ai đọc cũng hiểu.”
“Đúng.”
Người kia dừng lại.
Tạ Nghiên nói tiếp: “Đó là lý do phản bác trực tiếp lúc này không có lợi. Nếu Lục Thị phát thông cáo nói ‘Tân Hải không phải Đông Giang’, tiêu đề ngày mai sẽ là ‘Lục Thị phủ nhận Tân Hải lặp lại Đông Giang’. Chúng ta tự biến một câu hỏi thành chủ đề chính thức.”
Lục Thừa Cảnh hỏi: “Vậy để mặc?”
“Không. Chúng ta chuẩn bị dữ liệu để phá mối nối giữa các sự kiện.”
“Bao lâu?”
“Phần thư điện tử có thể xử lý ngay. Phần phản ứng an toàn phải chờ đối chiếu thời gian.”
“Cậu vẫn chưa xác định được?”
“Chưa.”
Lục Thừa Cảnh nhìn cậu vài giây rồi quay sang Hứa Minh Khiêm vừa bước vào.
“Phía kỹ thuật cần gì thì cấp.”
Hứa Minh Khiêm đáp: “Đã cho người đối chiếu ba hệ thống.”
Tạ Nghiên mở tài liệu mình vừa lập.
“Trong hai mươi bốn giờ tới, tôi đề nghị Lục Thị chỉ giữ ba điểm. Một: sự cố kỹ thuật có thật và đang được điều tra. Hai: bức thư về tiến độ được gửi ba ngày trước, nội dung đầy đủ đã công bố. Ba: các mốc cảnh báo và lệnh dừng sẽ chỉ được công bố sau khi có kiểm tra chéo.”
Người phụ trách quan hệ nhà đầu tư nói: “Quá thụ động.”
“Đúng.”
“Anh thừa nhận?”
“Thụ động trong vài giờ còn hơn chủ động nói sai.”
Hàn Dư Thanh khép tập giấy trước mặt. “Pháp chế đồng ý.”
Lục Thừa Cảnh không nói thêm về điểm đó.
Cuộc họp kết thúc sau mười ba phút.
Tạ Nghiên vừa trở lại bàn thì nhân viên phân tích gọi cậu lần nữa.
“Anh Nghiên, tìm được một điểm.”
Trên màn hình là danh sách mười bảy tài khoản đã đẩy bài viết.
Chín trong số đó từng cùng xuất hiện trong ba chiến dịch truyền thông doanh nghiệp trong hai năm gần đây. Hai chiến dịch liên quan tranh chấp cổ đông. Một chiến dịch liên quan một công ty xây dựng bị điều tra chất lượng công trình.
Bên cạnh mỗi chiến dịch là tên đơn vị tư vấn được báo chí từng nhắc tới.
Tề Vĩnh Hạo.
Tạ Nghiên nhìn cái tên đó một lúc.
Không xa lạ.
Trong giới xử lý khủng hoảng và tranh chấp doanh nghiệp, Tề Vĩnh Hạo có tiếng vì một cách làm rất riêng: hiếm khi tung ra điều có thể bị chứng minh là giả. Anh ta thích tài liệu thật, câu nói thật, con số thật. Phần quan trọng nằm ở thời điểm đưa chúng ra và những gì bị để ngoài khung hình.
Nhân viên hỏi: “Có thể ghi anh ta là đầu mối không?”
“Không.”
“Nhưng chín tài khoản trùng nhau.”
“Trùng mạng lưới không chứng minh ai đang điều khiển.”
Tạ Nghiên phóng lớn bảng lịch sử.
“Ghi là dấu hiệu cần theo dõi. Không ghi là kết luận.”
“Vâng.”
“Còn bài gốc?”
“Trang đăng bài từng dùng hai tác giả cộng tác với một công ty truyền thông trước đây có dự án chung với nhóm của Tề Vĩnh Hạo.”
“Vẫn chưa đủ.”
“Em biết.”
Tạ Nghiên đóng cửa sổ.
Đối phương, dù là Tề Vĩnh Hạo hay một người học cùng cách làm, đang đi đúng theo một nguyên tắc: không cần tạo ra bằng chứng giả nếu có thể khiến bằng chứng thật tự gây hiểu lầm.
Tạ Nghiên hiểu nguyên tắc đó quá rõ.
Mười một giờ mười bảy phút, bản thư đầy đủ của Lục Thị đã được nhiều cơ quan báo chí đăng lại. Một vài bài bắt đầu ghi chú rằng thư được gửi trước sự cố ba ngày và có yêu cầu báo cáo các nguy cơ ảnh hưởng tiêu chuẩn nghiệm thu.
Đường tăng của cụm “ép tiến độ” chậm lại.
Nhưng đến mười một giờ hai mươi sáu, một từ khóa mới xuất hiện trong bảng theo dõi.
Minh Sách Đông Giang.
Tạ Nghiên nhìn thấy nó trước khi nhân viên kịp gọi.
Một tài khoản tài chính có lượng người theo dõi lớn đăng một đoạn ngắn:
Một chi tiết đáng chú ý: chuyên gia chiến lược của Minh Sách đang trực tiếp tham gia xử lý Tân Hải từng xuất hiện trong hồ sơ rà soát nội bộ liên quan Đông Giang nhiều năm trước. Lục Thị thuê người cũ xử lý chuyện cũ, hay đây chỉ là trùng hợp?
Không có ảnh.
Không nói hồ sơ nào.
Không nói Tạ Nghiên đã làm gì.
Nhưng tên Minh Sách đủ để người ta tìm ra người đang phụ trách hồ sơ hiện tại.
Ba phút sau, tên Tạ Nghiên bắt đầu xuất hiện dưới các bài đăng.
Một nhân viên của Minh Sách ở bàn phía sau chửi rất nhỏ rồi lập tức im khi nhận ra Tạ Nghiên đang đứng đó.
Tạ Nghiên không quay lại.
Cậu mở bài gốc, chụp lại thời điểm đăng, rồi ghi tài khoản đầu tiên phát tán.
Hứa Minh Khiêm bước nhanh vào phòng.
“Lục tổng đang xuống.”
“Vì tin này?”
“Ừ.”
“Không cần xuống.”
Hứa Minh Khiêm nhìn cậu. “Tôi nghĩ câu đó anh nên nói trực tiếp.”
Chưa đầy một phút sau, Lục Thừa Cảnh xuất hiện ở cửa.
Anh nhìn màn hình trước mặt Tạ Nghiên, đọc đoạn bài đăng rồi hỏi:
“Ai ở Minh Sách biết chuyện Đông Giang?”
Câu hỏi đến quá nhanh.
Tạ Nghiên dựa lưng vào ghế.
“Anh đang hỏi ở mức nào?”
“Ai biết cậu từng liên quan.”
“Giang Duệ biết tôi có liên quan trực tiếp. Bộ phận phụ trách xung đột lợi ích biết mức đủ để kiểm soát hồ sơ hiện tại.”
“Cụ thể là ai?”
“Tôi không cung cấp danh sách nhân sự nội bộ của Minh Sách cho anh chỉ vì một tài khoản trên mạng vừa nhắc tên tôi.”
Lục Thừa Cảnh nhìn cậu.
“Nếu nguồn rò rỉ nằm ở Minh Sách thì sao?”
“Nếu có bằng chứng chỉ tới Minh Sách, chúng tôi sẽ kiểm tra.”
“Cậu không thấy bài này xuất hiện đúng sau khi chúng ta mở thêm dữ liệu cho bên cậu là đáng ngờ?”
“Thấy.”
“Vậy cậu vẫn không cho kiểm tra?”
“Tôi không nói không kiểm tra.” Tạ Nghiên đáp. “Tôi nói anh không được quyền tự lấy danh sách người biết chuyện đời tư và lịch sử nghề nghiệp của tôi để kiểm tra theo cách anh muốn.”
Không ai trong phòng nói thêm.
Hứa Minh Khiêm quay mặt về phía màn hình theo dõi như thể con số trên đó đột nhiên rất đáng quan tâm.
Hàn Dư Thanh đến ngay sau đó. Có lẽ Hứa Minh Khiêm đã gọi bà từ trước.
Lục Thừa Cảnh hỏi thẳng:
“Hàn tổng, nếu nghi có rò rỉ từ đơn vị tư vấn, Lục Thị có quyền yêu cầu danh sách người tiếp cận hồ sơ không?”
“Danh sách người tiếp cận hồ sơ của Lục Thị: có, nếu hợp đồng và hệ thống ghi nhận.” Hàn Dư Thanh nhìn sang Tạ Nghiên rồi nói tiếp. “Danh sách người biết quá khứ cá nhân của anh Tạ Nghiên: không.”
“Ranh giới ở đâu?”
“Ở chỗ cái nào thuộc cuộc điều tra hiện tại.”
“Tin đang dùng chính quá khứ đó để tấn công hồ sơ hiện tại.”
“Vậy chúng ta điều tra đường đi của tin.” Hàn Dư Thanh đáp. “Không mặc định điều tra đời tư của người đang bị nhắm tới.”
Lục Thừa Cảnh im lặng.
Tạ Nghiên không nhìn anh.
Cậu mở lịch sử quyền truy cập của Minh Sách vào hệ thống Lục Thị.
“Những người bên tôi được chạm vào hồ sơ Tân Hải đều có tài khoản riêng. Ai mở tài liệu nào, lúc nào, hệ thống đều ghi lại. Anh có thể kiểm tra phần đó cùng Hàn tổng.”
“Còn hồ sơ Đông Giang của cậu?”
“Không nằm trên hệ thống Lục Thị hiện tại.”
“Cậu chắc?”
Tạ Nghiên ngẩng lên.
“Lục tổng, anh đang hỏi tôi có mang bí mật bảy năm trước vào máy của khách hàng không?”
Lục Thừa Cảnh không đổi giọng. “Tôi đang hỏi một câu cần câu trả lời.”
“Không.”
“Không có?”
“Không có.”
Tạ Nghiên dừng một nhịp.
“Và nếu anh muốn kiểm tra máy làm việc của Minh Sách chỉ vì câu hỏi đó, câu trả lời vẫn là không.”
Hàn Dư Thanh nói: “Phần này tôi đồng ý với anh Tạ Nghiên.”
Lục Thừa Cảnh nhìn bà rồi nhìn Tạ Nghiên.
Cuối cùng anh nói: “Kiểm tra lịch sử truy cập vào dữ liệu Lục Thị trước.”
“Được,” Hàn Dư Thanh đáp.
“Các nguồn khác để sau.”
Không ai gọi đó là nhượng bộ.
Tạ Nghiên cũng không.
Lục Thừa Cảnh quay đi được hai bước rồi dừng lại.
“Nếu cậu trở thành vấn đề lớn hơn vụ Tân Hải thì sao?”
Tạ Nghiên biết câu hỏi này không hoàn toàn mang tính cá nhân. Một nhà tư vấn trở thành tâm điểm khủng hoảng có thể khiến mọi khuyến nghị của người đó bị nghi ngờ. Nếu Tạ Nghiên làm hỏng tính độc lập của hồ sơ, việc cậu rút là một phương án hợp lý.
Nhưng hiện tại chưa tới mức đó.
“Tôi sẽ đánh giá lại khi dữ kiện thay đổi,” cậu nói. “Không phải khi một tài khoản muốn tôi tự biến mình thành bằng chứng cho câu chuyện của họ.”
Lục Thừa Cảnh nhìn cậu thêm một giây rồi rời khỏi phòng.
Đến trưa, tên Tạ Nghiên đã xuất hiện trong nhiều bài thảo luận hơn.
Phần lớn chỉ sao chép lại câu “từng xuất hiện trong hồ sơ rà soát nội bộ Đông Giang”. Một vài người đặt câu hỏi tại sao một người có lịch sử với vụ cũ lại được thuê xử lý vụ mới. Có người đoán Tạ Nghiên từng là nhân viên Lục Thị. Có người nói cậu từng làm cho phía nạn nhân. Có người thậm chí gắn nhầm cậu với một hãng luật không tồn tại từ bảy năm trước.
Tạ Nghiên đọc đúng những gì cần đọc rồi đóng cửa sổ.
Cậu không yêu cầu đội Minh Sách đi sửa từng lời đồn.
Thay vào đó, cậu cho họ lập ba nhóm.
Nhóm thứ nhất: điều có thể kiểm chứng ngay và có ảnh hưởng đến tính độc lập của hồ sơ hiện tại.
Nhóm thứ hai: suy đoán không có bằng chứng, chỉ theo dõi nếu lan rộng.
Nhóm thứ ba: thông tin cá nhân không liên quan tới Tân Hải, không phản hồi.
Một nhân viên hỏi: “Nếu báo chí gọi trực tiếp hỏi anh từng làm gì trong Đông Giang thì sao?”
“Chuyển cho tôi.”
“Trả lời thế nào?”
“Sau khi biết họ hỏi gì.”
“Còn nếu họ hỏi anh có xung đột lợi ích với Lục Thị không?”
“Có. Và tôi đã khai báo từ trước khi nhận hồ sơ.”
Cô nhân viên ngẩng lên. “Nói thẳng vậy ạ?”
“Đó là sự thật.”
“Nhưng họ sẽ hỏi tiếp.”
“Thì để họ hỏi tiếp.”
Tạ Nghiên quay lại bảng công việc.
Cậu không có ý định biến sự im lặng thành một lời nói dối khác.
Mười hai giờ mười tám phút, điện thoại cá nhân rung trên bàn.
Không phải số lạ.
Tên người gửi đã nhiều năm không xuất hiện ở đầu danh sách tin nhắn, nhưng Tạ Nghiên không cần nhìn lần thứ hai để nhận ra.
Tống Kỳ.
Tin nhắn chỉ có một câu.
Có người đang hỏi về cuộc gặp của chúng ta bảy năm trước.
Tạ Nghiên đọc xong, không trả lời ngay.
Ngoài cửa kính, màn hình theo dõi vẫn tiếp tục cập nhật những câu hỏi mới.
Trên bàn của cậu, câu hỏi quan trọng nhất vừa đến từ một người không còn nằm trong bất kỳ hồ sơ hiện tại nào.