Bảy giờ ba mươi tám phút sáng hôm sau, Tạ Nghiên nhận được quyền truy cập đầu tiên.
Không phải vào hồ sơ Tân Hải.
Trên màn hình chỉ có một thư mục trống chia thành bốn khu vực, kèm sáu trang quy định rất rõ: ai được xem loại tài liệu nào, ai phải xin phép trước, tài liệu nào chỉ được mở trên máy của Lục Thị và mọi lần truy cập đều sẽ để lại dấu vết.
Tạ Nghiên đọc hết sáu trang rồi mới mở tin nhắn của Hàn Dư Thanh.
07:45. Phòng 36B. Chốt quyền truy cập trước khi mở kho hồ sơ.
Tạ Nghiên trả lời:
Được.
Đêm qua cậu rời trụ sở Lục Thị gần mười một giờ. Minh Sách vẫn còn người trực theo dõi truyền thông, nhưng Giang Duệ đã gọi xe đưa cậu về sau khi chắc chắn bản thông tin đầu tiên của Lục Thị không bị sửa thành một tuyên bố mạnh hơn dữ liệu cho phép.
Tạ Nghiên ngủ hơn bốn tiếng, ăn một lát bánh mì trên đường quay lại. Khi xe dừng trước tòa nhà, thành phố vừa qua giờ giao ca và bắt đầu đặc kín người đi làm.
Ở tầng ba mươi sáu, chẳng ai quan tâm đó là sáng hay tối.
Hai bàn dài được ghép thành chỗ làm việc tạm cho Minh Sách. Mỗi máy tính dùng một tài khoản riêng, không cho cắm thiết bị ngoài. Màn hình ở cuối phòng vẫn chạy liên tục các tin đang được nhắc nhiều nhất. “Tân Hải” đứng đầu, nhưng tốc độ tăng đã chậm hơn đêm qua.
Điều đó không có nghĩa sự việc đang nhỏ lại.
Chỉ có nghĩa đám đông đã có thời gian chọn một cách hiểu dễ nhớ hơn.
Tạ Nghiên đặt túi xuống, mở máy tính của Minh Sách. Bản tin tài chính lúc sáu giờ ba mươi dùng tiêu đề: Lục Thị tạm dừng một phần Tân Hải, chưa xác định nguyên nhân bất thường kỹ thuật.
Một trang khác viết thẳng hơn:
Sau Đông Giang, Lục Thị lại gặp vấn đề an toàn tại dự án trọng điểm.
Tạ Nghiên kéo xuống đọc phần nội dung.
Bản thông tin tối qua được trích khá đầy đủ. Chưa có câu nào bị biến thành một lời nói khác. Phần gây bất lợi nhất vẫn là những gì chưa ai biết: cảnh báo xuất hiện lúc nào, đi qua những ai, người có quyền quyết định nhận được nó khi nào, và lệnh dừng được đưa xuống công trường ở thời điểm nào.
Chỉ cần những chỗ trống ấy còn tồn tại, người ngoài có thể tự đặt nguyên nhân vào trước kết quả.
Hàn Dư Thanh đến lúc bảy giờ bốn mươi ba. Bà đặt cốc trà xuống bàn, kéo ghế đối diện rồi mở thẳng bảng phân chia quyền xem hồ sơ.
“Lúc 22 giờ 04 tối qua, tôi đã yêu cầu tất cả bộ phận liên quan Tân Hải ngừng việc xóa dữ liệu theo lịch thông thường.”
Tạ Nghiên nhìn lên.
Hàn Dư Thanh tiếp tục: “Thư điện tử, tin nhắn công việc, lịch sử truy cập và hồ sơ trên hệ thống đều phải giữ nguyên. Đội kỹ thuật đã sao lưu lại tình trạng của các hệ thống trước nửa đêm. Từ giờ nếu có thứ gì thay đổi, chúng ta sẽ biết nó thay đổi sau thời điểm nào.”
Cách nói đó dễ hiểu hơn sáu trang văn bản sáng nay.
“Tài liệu hiện trường?” Tạ Nghiên hỏi.
“Giữ nguyên bản gốc. Ban dự án chỉ được làm việc trên bản sao.”
“Tốt.”
Hàn Dư Thanh xoay màn hình về phía cậu.
Bốn nhóm tài liệu hiện lên.
A — Kỹ thuật và hiện trường.
B — Pháp lý và điều tra nội bộ.
C — Truyền thông và thị trường.
D — Dữ liệu cá nhân, nguồn bên ngoài và thông tin được pháp luật bảo vệ.
“Minh Sách được xem A và C,” Hàn Dư Thanh nói. “Nhóm B mở theo từng yêu cầu. Nhóm D mặc định đóng.”
“Tôi cần một phần của B.”
“Phần nào?”
“Không cần nội dung trao đổi giữa luật sư và ban điều hành. Tôi chỉ cần biết một tài liệu đã đi qua đâu trước khi trở thành căn cứ cho một quyết định.”
Hàn Dư Thanh chờ cậu nói tiếp.
“Nếu một báo cáo kỹ thuật được gửi lên lúc tám giờ, pháp chế đọc lúc tám giờ mười, ban điều hành nhận lúc tám giờ hai mươi, tôi cần thấy ba mốc đó. Tôi cần biết ai chuyển nó và khi mỗi bên nhận được thì tài liệu đang ở trạng thái nào.”
“Không cần đọc phần tư vấn pháp lý bên trong?”
“Không.” Tạ Nghiên đáp. “Tôi chỉ cần dấu vết đi kèm tài liệu: giờ gửi, giờ nhận, người chuyển và tình trạng xử lý.”
Hàn Dư Thanh gật đầu, thêm một hàng mới.
“Được. Phần này Minh Sách chỉ được xem, không được sửa hay tải ra ngoài.”
“Đủ rồi.”
“Đổi lại, ghi chú nguồn riêng của Minh Sách không nằm trong hệ thống này.”
“Tất nhiên.”
“Tôi nói trước vì văn phòng Lục Thừa Cảnh đã hỏi.”
Tạ Nghiên nhìn bà.
“Đã hỏi rồi?”
“Lúc 06 giờ 50.”
“Chị trả lời thế nào?”
“Quyền truy cập còn chưa được chốt thì không có gì để xin mở rộng.”
Tạ Nghiên cười một tiếng ngắn.
Hàn Dư Thanh vẫn bình thản. “Tôi là luật sư. Một phần công việc là biến những thứ khiến người ta khó chịu thành giới hạn có thể ghi thành văn bản.”
“Công việc hữu ích.”
“Không phải ai cũng nghĩ vậy.”
Cửa phòng mở lúc 07 giờ 56.
Hứa Minh Khiêm bước vào trước, theo sau là kỹ sư phụ trách hệ thống dữ liệu. Lục Thừa Cảnh đến chưa đầy một phút sau.
Lục Thừa Cảnh không mặc áo khoác. Ngoài cốc cà phê đã nguội Hứa Minh Khiêm đặt xuống trước mặt, gần như không có dấu hiệu nào cho thấy anh vừa trải qua phần lớn đêm giữa các cuộc gọi và báo cáo khẩn.
Tạ Nghiên nhìn đồng hồ trên màn hình rồi trở lại bảng phân chia quyền xem hồ sơ.
“Bắt đầu được chưa?” Lục Thừa Cảnh hỏi.
“Được,” Hàn Dư Thanh đáp.
Không có phần mở đầu.
Trong hai mươi phút tiếp theo, họ chỉ bàn một chuyện: ai được chạm vào phần thông tin nào.
Đội kỹ thuật muốn được mở rộng quyền để khỏi phải xin từng tài liệu. Hàn Dư Thanh từ chối vì trong hồ sơ có thông tin cá nhân của nhân viên và dữ liệu về nhà thầu chưa được kiểm chứng. Minh Sách cần đủ bối cảnh để dựng lại các mốc diễn biến, nhưng không cần biết tên của tất cả người đã gửi một thư hay viết một ghi chú. Văn phòng điều hành lại muốn xem toàn bộ ghi chú làm việc của Minh Sách trước khi khuyến nghị được đưa lên Ủy ban Kiểm toán & Rủi ro.
Đến điểm cuối cùng, Tạ Nghiên ngẩng lên.
“Không.”
Hứa Minh Khiêm dừng tay.
Lục Thừa Cảnh nhìn cậu. “Không ở phần nào?”
“Văn phòng điều hành được đọc tài liệu của Lục Thị theo quyền đã phân. Không được xem ghi chú làm việc nội bộ của Minh Sách.”
“Nếu khuyến nghị của cậu dựa trên một nguồn chúng tôi không thể kiểm tra?”
“Khuyến nghị gửi cho anh sẽ ghi rõ phần nào đã được xác minh, phần nào chỉ là thông tin tham khảo. Nếu một nguồn cần được kiểm tra trước khi anh ra quyết định, Hàn tổng hoặc Ủy ban Kiểm toán sẽ kiểm tra nó.”
“Còn nếu cậu dùng một cuộc trao đổi riêng?”
“Anh nhận được nội dung cần thiết để quyết định. Anh không mặc nhiên nhận danh tính người cung cấp thông tin chỉ vì anh là người đứng đầu tập đoàn.”
Kỹ sư hệ thống quay sang Hàn Dư Thanh.
Hàn Dư Thanh nói: “Tôi đồng ý với Tạ Nghiên.”
Lục Thừa Cảnh hỏi: “Tôi chịu trách nhiệm cuối cùng cho phản ứng của tập đoàn, nhưng không có quyền biết toàn bộ thứ nhà tư vấn dùng để khuyên tôi?”
“Anh có quyền biết đủ để ra quyết định,” Hàn Dư Thanh đáp. “Không có quyền mặc định xem nguồn riêng của một đơn vị tư vấn nếu nguồn đó không thuộc Lục Thị.”
“Và ai quyết định thế nào là đủ?”
“Không phải một người.”
Căn phòng yên đi trong một nhịp.
Tạ Nghiên không chen vào. Nếu đây chỉ là tranh luận giữa cậu và Lục Thừa Cảnh, từng câu rất dễ bị kéo về chuyện cũ. Có Hàn Dư Thanh ở đây, vấn đề vẫn nằm đúng vị trí của nó: trách nhiệm tới đâu thì quyền hạn tới đó.
Lục Thừa Cảnh nhìn lại bảng.
“Bản kết luận cuối?”
“Anh, Ủy ban Kiểm toán và pháp chế đều nhận,” Tạ Nghiên nói.
“Bản nháp?”
“Minh Sách giữ.”
“Ghi chú phỏng vấn nhân sự Lục Thị?”
“Nếu cuộc phỏng vấn do Lục Thị yêu cầu trong phạm vi điều tra nội bộ, Hàn tổng quyết định ai được xem. Nếu một nguồn bên ngoài chủ động tìm đến Minh Sách, không.”
“Cậu đã có nguồn bên ngoài?”
“Chưa.”
“Vậy cậu đang dựng tường trước khi có người muốn đi qua.”
“Đúng.” Tạ Nghiên đóng nắp bút. “Đợi tới lúc có người muốn đi qua mới dựng thì đã muộn.”
Hứa Minh Khiêm cúi xuống màn hình.
Lục Thừa Cảnh im lặng vài giây rồi nhìn Hàn Dư Thanh.
“Ghi giới hạn đó vào quy định làm việc.”
“Đang ghi.”
Cuộc họp tiếp tục.
Tạ Nghiên không xem câu vừa rồi như một nhượng bộ dành cho mình. Hai bộ phận độc lập đã cùng đưa ra một lý do, và Lục Thừa Cảnh chấp nhận một giới hạn có thể ngăn chính anh chạm vào một phần thông tin.
Chỉ thế thôi.
Những so sánh khác với con người của bảy năm trước chưa có đủ dữ liệu.
Đến 08 giờ 24, bảng quyền truy cập được chốt.
Bảy phút sau, kho hồ sơ điện tử bắt đầu mở cho từng nhóm theo đúng quyền vừa thống nhất.
Tạ Nghiên vào phần truyền thông trước. Không phải vì truyền thông quan trọng hơn kỹ thuật, mà vì câu chuyện bên ngoài có thể đổi hướng chỉ sau vài phút. Khối hồ sơ kỹ thuật sẽ mất hàng giờ để đọc; còn một tin mới có thể làm thay đổi câu hỏi mà cậu cần ưu tiên ngay lập tức.
Một thư mục mới nằm ở đầu danh sách.
Tài liệu rò rỉ — 08:12.
Tạ Nghiên mở ra.
Bên trong có một ảnh chụp thư điện tử, ba bài đăng lại, hai bài phân tích vừa xuất hiện và một bản sao nguyên gốc mà đội kỹ thuật lấy trực tiếp từ máy chủ thư của Lục Thị.
Tiêu đề thư: Mốc tiến độ Tân Hải — tuần 31.
Người gửi: Lục Thừa Cảnh.
Danh sách nhận gồm ban dự án, khối tài chính và văn phòng điều hành.
Dòng đang bị lan truyền được bôi đỏ:
Tiến độ Tân Hải không được phép tiếp tục trượt.
Ảnh chụp dừng ngay ở đó.
Tạ Nghiên mở bản gốc.
Thư dài chưa tới hai trăm chữ. Phần còn lại yêu cầu các bộ phận đưa ra phương án lấy lại tiến độ, cập nhật ảnh hưởng tài chính và báo ngay mọi hạng mục có nguy cơ ảnh hưởng tiêu chuẩn nghiệm thu. Không có câu nào nhắc tới biến dạng kết cấu, cảnh báo an toàn hay sự cố xảy ra hôm qua.
Ngày gửi: ba ngày trước.
Tạ Nghiên mở phần thông tin đi kèm bức thư. Thời điểm gửi, máy chủ nguồn, danh sách người nhận và dấu vết lưu trữ đều khớp với bản còn nằm trên hệ thống của Lục Thị.
Bản thư là thật.
Không ai sửa câu chữ.
Người tung nó chỉ cắt mất phần phía sau.
Hứa Minh Khiêm xuất hiện cạnh bàn.
“Bên quan hệ nhà đầu tư muốn phản hồi ngay.”
“Phản hồi điều gì?”
“Họ muốn nói thư này đang bị dùng sai để chứng minh Lục tổng ép tiến độ.”
“Thư là thật.”
“Ý họ là phủ nhận cách người ta diễn giải.”
“Vậy đừng gọi đó là phủ nhận bức thư.”
Hứa Minh Khiêm đọc phần còn lại trên màn hình. “Có thể công bố toàn văn.”
“Có thể. Nhưng chưa đủ.”
“Thiếu gì?”
“Toàn văn chỉ chứng minh câu đang lan bị cắt khỏi phần còn lại. Nó chưa chứng minh sau khi có cảnh báo kỹ thuật, người nhận phản ứng như thế nào.”
“Ít nhất nó làm yếu lập luận ép tiến độ.”
“Có thể.”
Hứa Minh Khiêm nhìn cậu. “Anh rất thích từ đó.”
“Nó giúp người ta không phải xin lỗi vì đã nói chắc về thứ chưa chắc.”
Hứa Minh Khiêm gửi một tin nhắn rồi rời đi.
Mười phút sau, Tạ Nghiên được mời sang phòng họp nhỏ bên cạnh.
Lục Thừa Cảnh đã ở đó cùng Hàn Dư Thanh và giám đốc quan hệ nhà đầu tư. Ảnh chụp bức thư hiện trên màn hình lớn.
Người phụ trách quan hệ nhà đầu tư nói ngay khi Tạ Nghiên ngồi xuống:
“Chúng ta cần phản ứng trong ba mươi phút. Nếu im lặng, thị trường sẽ coi đó là xác nhận.”
“Xác nhận điều gì?” Tạ Nghiên hỏi.
“Rằng Lục tổng đặt tiến độ lên trên an toàn.”
“Bức thư không nói điều đó.”
“Đúng. Vậy càng nên công bố ngay bản đầy đủ.”
“Công bố bản gốc được. Nhưng đừng dùng nó để kết luận hệ thống an toàn đã xử lý đúng.”
Người kia dựa lưng vào ghế, rõ ràng đã nghe đủ chữ “chưa” trong chưa đầy một ngày.
Lục Thừa Cảnh nhìn Tạ Nghiên.
“Cậu cần thêm gì?”
“Các mốc kỹ thuật.”
“Kho hồ sơ đã mở.”
“Có tài liệu không đồng nghĩa đã có câu trả lời.” Tạ Nghiên nói. “Tôi cần đặt cạnh nhau thời điểm phát hiện bất thường, lúc cảnh báo được nâng lên mức nghiêm trọng, lúc văn phòng điều hành nhận tin và lúc lệnh dừng đi xuống công trường.”
“Bức thư này gửi ba ngày trước.”
“Đúng.”
“Vậy rõ ràng nó không phải phản ứng với cảnh báo hôm qua.”
“Không ai nói nó là phản ứng với cảnh báo.”
Lục Thừa Cảnh im lặng.
Tạ Nghiên chỉ vào dòng chữ bị bôi đỏ trên màn hình.
“Người tung nó đang dùng một câu thật để khiến công chúng tự nối những phần chưa được chứng minh. Nếu chúng ta chỉ cố chứng minh bức thư không giả, chúng ta đang trả lời sai câu hỏi.”
“Cậu muốn trả lời câu nào?”
“Tôi không cần chứng minh bức thư là giả.” Tạ Nghiên nói. “Tôi cần chứng minh câu chuyện đang được kể từ bức thư đó là sai.”
Giám đốc quan hệ nhà đầu tư chen vào: “Công chúng không chờ chúng ta kiểm tra từng mắt xích.”
“Đúng. Nhưng một lời giải thích yếu sẽ chết ngay khi xuất hiện thêm một ảnh chụp.” Tạ Nghiên quay sang ông ta. “Muốn chặn câu chuyện này, chúng ta phải cho người ngoài thấy thứ tự sự việc thực sự đã xảy ra.”
Hàn Dư Thanh nói: “Pháp chế đồng ý. Bản đầy đủ có thể công bố sau khi đội kỹ thuật xác nhận bản trên mạng không bị sửa nội dung hoặc thay đổi thời điểm.”
“Chúng ta đang mất từng phút.”
“Từng phút không biến một điều chưa kiểm chứng thành sự thật,” Hàn Dư Thanh đáp.
Lục Thừa Cảnh ngả lưng vào ghế.
“Công bố toàn văn sau khi kiểm tra xong. Ghi rõ thư được gửi ba ngày trước sự cố và có yêu cầu báo ngay mọi nguy cơ ảnh hưởng tiêu chuẩn nghiệm thu. Không thêm kết luận về việc hệ thống an toàn đã phản ứng đúng. Phần đó chờ các mốc kỹ thuật.”
Người phụ trách quan hệ nhà đầu tư còn muốn nói.
Lục Thừa Cảnh nhìn ông ta. “Làm như vậy.”
Cuộc họp kết thúc.
Tạ Nghiên đứng dậy sau Hàn Dư Thanh. Khi đi ngang đầu bàn, cậu nghe Lục Thừa Cảnh gọi:
“Tạ Nghiên.”
Cậu dừng lại.
“Cậu nghĩ người tung bức thư có biết chúng ta sẽ tìm được bản gốc?”
“Có.”
“Vậy tại sao vẫn tung?”
“Vì mục tiêu có thể không phải khiến chúng ta tin nó là giả.”
“Vậy là gì?”
Tạ Nghiên nhìn câu duy nhất đang được bôi đỏ.
“Khiến chúng ta phải mất thời gian giải thích một sự thật bị đặt sai chỗ.”
Lục Thừa Cảnh không hỏi thêm.
Tạ Nghiên quay lại bàn làm việc.
Đến 10 giờ 06, phần hồ sơ kỹ thuật được mở cho cậu ở chế độ chỉ xem, không sửa. Tài liệu nhiều hơn dự tính: số đo cảm biến, nhật ký hiện trường, phiếu quan sát, lịch họp, lịch sử cảnh báo, bảng quét thẻ, lệnh điều phối và những bản sao ghi lại tình trạng thiết bị ở các thời điểm khác nhau.
Tạ Nghiên không đọc lần lượt từ thư mục đầu tiên.
Cậu mở một trang trắng và viết sáu dòng:
Phát hiện bất thường.
Cảnh báo tăng mức.
Thông tin tới trung tâm điều hành.
Người có quyền nhận được tin.
Lệnh đi xuống hiện trường.
Công nhân rời khu vực.
Sau đó Tạ Nghiên mới lấy từng tài liệu, đặt thời điểm của nó vào một trong sáu dòng.
Một cảnh báo mức thấp xuất hiện khá sớm. Số đo cho thấy có độ lệch, nhưng khi ấy vẫn chưa vượt ngưỡng buộc phải dừng thi công. Sau đó là vài trao đổi kỹ thuật còn dang dở. Tạ Nghiên không tự diễn giải phần chuyên môn mà chỉ ghi lại ba thứ: lúc nào thông tin xuất hiện, từ đâu đi lên và người nhận đã làm gì với nó.
Gần cuối bảng, hai mốc khiến cậu dừng tay.
Mốc thứ nhất: cảnh báo cấp cao đầu tiên.
Mốc thứ hai: lệnh sơ tán khu vực.
Khoảng cách nhìn trên màn hình chỉ vài phút.
Tạ Nghiên mở chi tiết của cả hai.
Một hệ thống ghi thời điểm kỹ sư tạo cảnh báo. Hệ thống còn lại lại ghi lúc dữ liệu được chuyển về máy chủ trung tâm. Nếu chỉ đặt hai con số cạnh nhau, người đọc rất dễ tin rằng chúng nằm trên cùng một chiếc đồng hồ. Thực tế, vài phút chênh lệch có thể là phản ứng cực nhanh, cũng có thể chỉ là cách hai hệ thống ghi nhận thời gian khác nhau.
Tạ Nghiên không kết luận.
Cậu khoanh hai mốc bằng một khung màu xám rồi ghi bên cạnh:
Xác minh hai hệ thống dùng mốc thời gian nào. Sau đó kiểm tra cảnh báo đã đi qua ai trước khi lệnh sơ tán được phát.
Tạ Nghiên nhìn lại hai con số một lần nữa.
Rồi chuyển sang tài liệu tiếp theo.